Wróć do indeksu interpretacji

Sygnatura: 0114-KDIP1-3.4012.244.2026.3.PRM

ID Eureka: 702655

0114-KDIP1-3.4012.244.2026.3.PRM

Kategoria
Interpretacja indywidualna
Autorzy
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Status zrodla
Aktualna
Data publikacji
29 lipca 2026
Data wydania
29 lipca 2026

Podsumowanie

Organ potwierdził, że Pani stanowisko jest prawidłowe: małżonkowie mogą prowadzić odrębnie działalność (w tym działy specjalne produkcji rolnej) i być zarejestrowani jako odrębni czynni podatnicy VAT mimo wspólności majątkowej. Decydujące było to, że Pani prowadzi chów drobiu we własnym imieniu, ma własne zgłoszenia (m.in. do ARiMR/Inspekcji Wet.), zawiera umowy na własne dane i ma wyodrębnienie działalności oraz możliwość rozliczania przychodów i kosztów. Fakt, że mąż był wcześniej czynnym podatnikiem VAT, a Pani została wezwana do wycofania VAT-R, nie przesądza o braku prawa do Pani rejestracji jako odrębnego podatnika w VAT. W konsekwencji Pani transakcje sprzedaży drobiu realizowane przed faktyczną rejestracją jako czynny VAT nie wymagają korekt „za okres wsteczny” w trybie właściwym dla utraty/zmiany statusu, gdyż do czasu uzyskania statusu czynnego przysługuje status rolnika ryczałtowego. W efekcie stanowisko, że sprzedawała Pani jako rolnik ryczałtowy także w okresie przed rejestracją, pozostaje akceptowane. Organ przyjął więc, że sposób dokumentowania i rozliczania wcześniejszych dostaw nie powinien być korygowany wyłącznie z powodu późniejszej rejestracji. Praktycznie: Pani może być zarejestrowana jako odrębny czynny podatnik VAT w zakresie działań z działy specjalne, a historycznie wystawione rozliczenia jako VAT RR/rolnik ryczałtowy nie muszą być korygowane wyłącznie na podstawie późniejszego uzyskania statusu czynnego VAT.

AnyLawyer Pro

Odblokuj pełną analizę tej interpretacji

Pracuj z dokumentami w AnyLawyer: szybkie podsumowania, cytaty i analiza wspierana przez AI w jednym miejscu.

Teza

Ustalenie czy małżonkowie prowadzący odrębne działalności gospodarcze na podstawie różnych składników majątkowych jednego gospodarstwa rolnego mogą być odrębnie zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.

Powiązane interpretacje

Tresc

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanufaktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

1 kwietnia 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczący ustalenia czy małżonkowie prowadzący odrębne działalności gospodarcze na podstawie różnych składników majątkowych jednego gospodarstwa rolnego mogą być odrębnie zarejestrowani jako podatnicy VAT czynny. Uzupełniła go Pani pismem z 1 maja 2026 r. (wpływ 4 maja 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie oraz pismem z 4 czerwca 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

Prowadzi Pani z mężem gospodarstwo rolne - Pani mąż jest czynnym podatnikiem VAT.

W 2024 r. zgłosiła Pani w Urzędzie Skarbowym prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej przez Panią. Umowa kontraktacyjna na produkcję drobiu z Firmą X jest zawarta wyłącznie na Pani dane. Działy specjalne produkcji rolnej w Inspekcji Weterynaryjnej i w ARiMR są zgłoszone wyłącznie na Panią.

Wówczas zadała Pani pytanie pracownikowi urzędu skarbowego jak rozliczać się z podatku VAT. Otrzymała Pani odpowiedź, że może Pani być rolnikiem ryczałtowym i takie oświadczenie złożyła Pani w firmie X, której sprzedawała Pani drób.

Firma X wystawiała na Pani dane faktury VAT za zakupione towary i usługi do produkcji drobiu oraz faktury VAT RR za sprzedany im żywiec.

W 2025 r. przekroczyła Pani przychód 2 000 000 euro i to zobowiązuje Panią do prowadzenia ksiąg rachunkowych i wówczas straciła Pani status rolnika ryczałtowego.

Chcąc mieć pewność, że dobrze rozumie Pani te zmiany rozmawiała Pani o tym w urzędzie skarbowym i dzwoniła Pani do KIS. Zarówno w urzędzie jak i w KIS informowano Panią, że nadal może Pani być rolnikiem ryczałtowym. Gdy przytoczyła Pani art. 2 ust. 19 wówczas stwierdzono, że powinna być Pani zarejestrowana jako czynny podatnik VAT.

Po złożeniu VAT-R w urzędzie poproszono Panią o wycofanie tego zgłoszenia rejestracyjnego gdyż Pani małżonek jest już czynnym podatnikiem VAT, a Pani nie przysługiwał status rolnika ryczałtowego. Chociaż Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wyrokiem z 24 marca 2022 r. w sprawie C-697/20 uznał, że obydwoje małżonków prowadzący gospodarstwo mogą być zarejestrowani jako odrębni podatnicy VAT.

O fakcie, że w roku 2024 r. błędnie złożyła Pani oświadczenie o statusie rolnika ryczałtowego poinformowała Pani Firmę X. Złożyła Pani prośbę o korektę faktur VAT RR -korekta „in minus” do zera - aby mogła Pani wystawić faktury sprzedaży i rozliczyć podatek VAT jako płatnik VAT (czynny płatnik Pani mąż).

Doprecyzowanie i uzupełnienie stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

Pani mąż zarejestrowany jest jako czynny podatnik VAT od 1 września 2006 r. Zarejestrowany jest z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego. W dniu rejestracji jako płatnik VAT prowadził gospodarstwo rolne specjalizujące się w produkcji mieszanej czyli prowadził produkcję roślinną jak i produkcję zwierzęcą: chów drobiu - działy specjalne produkcji drobiu.

W 2024 r. Pani mąż zakończył chów drobiu, wyrejestrował - zamknął działalność działy specjalne produkcji rolnej. I od tego czasu produkcja rolnicza Pani męża skupia się tylko i wyłącznie na produkcji roślinnej. Uprawia kukurydzę, rzepak, buraki cukrowe oraz pszenicę i pszenżyto. Uzyskane płody rolne sprzedaje.

Pani mąż posiadał gospodarstwo rolne od 1990. Po zawarciu związku małżeńskiego w 2003 r. rozwijali Państwo gospodarstwo już jako małżeństwo. Powiększali Państwo areał - wspólny zakup gruntów i nieruchomości. Zakup maszyn i sprzętu czy rozbudowa budynków w dokumentach (fakturach) wykazywana była na Pani męża gdyż On był zarejestrowany jako płatnik VAT.

Gospodarstwo rolne w prowadzonej działalności rolniczej Pani męża - produkcja roślinna oraz Pani działalność produkcja zwierzęca należą do wspólnego naszego majątku, nie posiadają Państwo rozdzielności majątkowej.

Pani mąż w swojej działalności wykorzystuje grunty rolne, maszyny uprawowe, środki transportu (ciągniki, przyczepy). Natomiast Pani w swojej działalności wykorzystuje budynki inwentarskie i magazynowe, ładowarkę A.

Pani mąż odbiera nieodpłatnie powstały w Pani działalności obornik. Zagospodarowuje go jako nawóz naturalny na grunty a w zamian przekazuje Pani słomę na ściółkę.

Pani działalność jest wyodrębniona od działalności męża. Działalność ogranicza się do chowu brojlera kurzego z wykorzystaniem budynków inwentarskich i magazynowych. Pisklęta dowożone są z zakładu, pasza pełnoporcjowa do tuczu również dostarczana jest przez firmę paszową, odbiór żywca dokonuje firma X, która dokonuje załadunek żywca mechanicznie. Pani działalność nie jest powiązana z działalnością męża. Do codziennych prac przy drobiu ma Pani zatrudnioną osobę, która pomaga w codziennych pracach. Jedynie co łączy Państwa działalności to odbiór obornika w zamian za słomę. Wymiana ta jest udokumentowana umową odbioru obornika.

Odrębność finansowa umożliwia wyodrębnienie przychodów i kosztów związanych z Pani działalnością od działalności Pani męża. Koszty związane z produkcją zwierzęcą to zakup pasz pełnoporcjowych, piskląt, usług weterynarii, koszty związane z naprawą budynków inwentarskich.

Prowadząc działy specjalne działa Pani we własnym imieniu: działy specjalne zarejestrowane są na Panią. Dochody z tych działów wykazuje Pani w zeznaniu PIT jako A.A., nie jako B.A. lub gospodarstwo rolne. Umowa z kontrahentem na pisklęta, paszę i odbiór żywca jest podpisywana przez Panią. Pani mąż ze względu, że mają Państwo wspólność małżeńską podpisem wyraża zgodę na zaciąganie zobowiązań z firmą. Prowadzenie działów specjalnych – chów drobiu wymaga rejestracji w organach weterynarii i agencji restrukturyzacji i modernizacji rolnictwa i tam również ta działalność jest zgłoszona na Pani dane osobowe.

Pani mąż zamknął działalność zarejestrowaną jako działy specjalne produkcji rolnej 4 listopada 2024 r., a drób zakończył hodować 28 października 2024 r.

Pani natomiast zaczęła hodować drób 6 listopada 2024 r. Formalności rejestracyjne w urzędzie statystycznym i skarbowym dokonała Pani 13 listopada 2024 r.

W 2025 r. w prowadzonej przez Panią działalności przychód przekroczył wartość 2 500 000 euro.

W 2026 r. szacowany przychód przekroczy wartość 2 500 000 euro.

Pytania ostatecznie doprecyzowane w uzupełnieniu do wniosku

  1. Czy może Pani być zarejestrowana jako odrębny czynny podatnik VAT prowadzący działy specjalne produkcji rolnej zgodnie z wyrokiem TSUE z 24 marca 2022 r. w sprawie C-697/20? Czy Pani transakcje (kupno-sprzedaż) przed rejestracją Pani jako czynnego podatnika VAT mogą pozostać rozliczone jako transakcje rolnika ryczałtowego, czy muszą być skorygowane i rozliczony podatek VAT w myśl art. 15 ust. 4 i art. 96 ust. 2?

  2. Nie będąc uznanym za odrębnego płatnika VAT czy może Pani wystawić faktury VAT i za sprzedany drób w okresie 2024-2025 firmie X w myśl art. 15 ust. 4 i art. 96 ust. 2 jeżeli firma ta wcześniej wystawiła Pani faktury VAT RR nie dokonała dotychczas korekty VAT RR „in minus”? Dokonując korekty deklaracji jako podatnik w myśl art. 15 ust. 4 i art. 96 ust. 2 do rejestru zakupu mogą być ujęte faktury wystawione na Pani dane czy wszystkie dokumenty muszą być skorygowane w myśl art. 15 ust. 4 i art. 96 ust. 2?

Pani stanowisko w sprawie

Ad 1

Pani zdaniem na postawione pytanie powinna być odpowiedź pozytywna.

Uważa Pani, że małżonkowie mogą prowadzić własne, niezależne działalności w tym działy specjalne produkcji rolnej i być odrębnymi czynnymi podatnikami podatku VAT.

W Pani przypadku są to dwa różne rodzaje działalności. Należy za odrębnych podatników VAT uznać małżonków prowadzących działalność rolniczą w ramach jednego gospodarstwa nawet przy wykorzystaniu majątku objętego małżeńską wspólnością majątkową w przypadku, kiedy każde z tych małżonków prowadzi działalność gospodarczą w sposób samodzielny, niezależnie od tego, czy mają wspólność majątkową, czy rozdzielność. Każdy z małżonków zgłasza działalność samodzielnie, posługując się własnym NIP i REGON.

Fakt, że gospodarstwo stanowi majątek wspólny, nie przeszkadza w prowadzeniu odrębnych działalności, ponieważ każdy z małżonków może samodzielnie zarządzać majątkiem wspólnym.

Uważa Pani, że transakcje sprzedaży drobiu w okresie przed zarejestrowaniem Pani jako podatnika czynnego VAT nie muszą być korygowane, gdyż rolnikowi do momentu gdy staje się czynnym podatnikiem podatku VAT na wniosek lub z mocy ustawy przysługuje status rolnika ryczałtowego.

Ad 2

Uważa Pani, że nie będąc uznanym za czynnego podatnika VAT w związku z prowadzoną działalnością chowu drobiu musi Pani wystawić firmie X faktury VAT za sprzedany im żywiec w myśl art. 15 ust. 4 i art. 96 ust. 2 i dokonać korekt deklaracji VAT w celu rozliczenia podatku należnego i naliczonego za okres 2024-2025. Firma X, która wystawiła Pani faktury VAT RR nie wystawiła Pani dotychczas korekt tych faktur „in minus”. Chce Pani skorzystać z instytucji czynnego żalu uniknąć kary, dobrowolnie poinformować organ o popełnieniu czynu i naprawienia zaległości rozliczając podatek VAT.

Pani zdaniem nie musi Pani korygować faktur zakupu za okres 2024-2025 gdyż wartość podatku na fakturze się nie zmieni gdyż taka sama stawka jest przy zakupach dla rolnika ryczałtowego i rolnika czynnego VAT, poza tym kontrahent w swoich rejestrach już ujął te faktury i rozliczył VAT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

W świetle art. 8 ust. 1 ustawy:

Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 ustawy:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Przepis art. 9 ust. 1 i 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11 grudnia 2006 r. str. 1, ze zm.), (zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady) stanowi, że:

„Podatnikiem” jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności.

„Działalność gospodarcza” obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.

Przepis ten stwierdza, że wykorzystywanie własności dóbr materialnych lub niematerialnych do celów zarobkowych w sposób ciągły, należy w szczególności uznać za działalność gospodarczą.

W akapicie pierwszym, art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady, określa osobę, która może stać się podatnikiem, jako każdą osobę, która niezależnie prowadzi w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności.

W myśl art. 2 pkt 15 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o działalności rolniczej - rozumie się przez to produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, gruntową, szklarniową i pod folią, produkcję roślin ozdobnych, grzybów uprawnych i sadowniczą, chów, hodowlę i produkcję materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego lub fermowego oraz chów i hodowlę ryb i innych organizmów żyjących w wodzie, a także uprawy w szklarniach i ogrzewanych tunelach foliowych, uprawy grzybów i ich grzybni, uprawy roślin „in vitro”, fermową hodowlę i chów drobiu rzeźnego i nieśnego, wylęgarnie drobiu, hodowlę i chów zwierząt futerkowych i laboratoryjnych, chów i hodowlę dżdżownic, entomofagów i jedwabników, prowadzenie pasiek oraz chów i hodowlę innych zwierząt poza gospodarstwem rolnym oraz sprzedaż produktów gospodarki leśnej i łowieckiej, z wyjątkiem drewna okrągłego z drzew tropikalnych (CN 4403 41 00 i 4403 49) oraz bambusa (CN 1401 10 00), a także świadczenie usług rolniczych.

Biorąc pod uwagę przytoczoną definicję działalności gospodarczej (art. 15 ust. 2 ustawy) uznać należy, że działalność rolnicza (art. 2 pkt 15 ustawy) mieści się w pojęciu działalności gospodarczej.

Z kolei, w świetle art. 15 ust. 4 ustawy:

W przypadku osób fizycznych prowadzących wyłącznie gospodarstwo rolne, leśne lub rybackie za podatnika uważa się osobę, która złoży zgłoszenie rejestracyjne, o którym mowa w art. 96 ust. 1.

Natomiast, stosownie do art. 15 ust. 5 ustawy:

Przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio do osób fizycznych prowadzących wyłącznie działalność rolniczą w innych niż wymienione w ust. 4 przypadkach.

Na mocy art. art. 2 pkt 16 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o gospodarstwie rolnym - rozumie się przez to gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym.

Stosownie do art. 2 pkt 20 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o produktach rolnych - rozumie się przez to towary pochodzące z własnej działalności rolniczej rolnika ryczałtowego oraz towary, o których mowa w art. 20 ust. 1c i 1d ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 163, 340, 368 i 620).

W myśl art. 2 pkt 21 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o usługach rolniczych - rozumie się przez to:

a) usługi związane z rolnictwem oraz chowem i hodowlą zwierząt, z wyłączeniem usług weterynaryjnych (PKWiU ex 01.6), z wyłączeniem usług podkuwania koni i prowadzenia schronisk dla zwierząt gospodarskich (PKWiU ex 01.62.10.0),

b) usługi związane z leśnictwem (PKWiU ex 02.40.10), z wyłączeniem patrolowania lasów wykonywanego na zlecenie przez jednostki inne niż leśne (PKWiU ex 02.40.10.3),

c) usługi wspomagające rybactwo (PKWiU ex 03.00.7), z wyłączeniem usług związanych z rybołówstwem morskim (PKWiU 03.00.71.0),

d) wynajem i dzierżawę maszyn i urządzeń rolniczych, bez obsługi (PKWiU 77.31.10.0).

Tytuł XII Dyrektywy 2006/112/WE Rady, dotyczący „procedur szczególnych”, zawiera między innymi rozdział 2, zatytułowany „Wspólny system ryczałtowy dla rolników”, który obejmuje art. 295-305 Dyrektywy 2006/112/WE Rady.

Stosownie do art. 295 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady:

Do celów niniejszego rozdziału stosuje się następujące definicje:

(1) „rolnik” oznacza każdego podatnika prowadzącego działalność w ramach gospodarstwa rolnego, leśnego lub rybackiego;

(2) „gospodarstwo rolne, leśne lub rybackie” oznacza gospodarstwa uznane za takie przez każde państwo członkowskie w ramach działalności produkcyjnej wymienionej w załączniku VII;

(3) „rolnik ryczałtowy” oznacza każdego rolnika objętego systemem ryczałtowym przewidzianym w niniejszym rozdziale;

(4) „produkty rolne” oznaczają towary wyprodukowane w gospodarstwach rolnych, leśnych lub rybackich w poszczególnych państwach członkowskich w ramach czynności wymienionych w załączniku VII;

(5) „usługi rolnicze” oznaczają usługi, w szczególności te wymienione w załączniku VIII, świadczone przez rolnika, z wykorzystaniem jego siły roboczej lub przy użyciu sprzętu zwykle wykorzystywanego w jego gospodarstwie rolnym, leśnym lub rybackim, a które zwykle odgrywają rolę w produkcji rolnej.

W myśl 296 ust. 1 i 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady:

1. W przypadku gdy zastosowanie do rolników zasad ogólnych VAT lub, w stosownych przypadkach, procedury szczególnej przewidzianej w rozdziale 1 mogłoby powodować trudności, państwa członkowskie mogą zastosować w odniesieniu do rolników, zgodnie z niniejszym rozdziałem, system ryczałtowy mający na celu zrekompensowanie VAT zapłaconego od zakupów towarów i usług dokonanych przez rolników ryczałtowych.

2. Każde państwo członkowskie może wyłączyć z systemu ryczałtowego niektóre kategorie rolników, jak również rolników, w przypadku których zastosowanie zasad ogólnych VAT lub, w stosownych przypadkach, procedur uproszczonych przewidzianych w art. 281 nie powinno spowodować trudności administracyjnych.

Zarówno w treści ustawy o podatku od towarów i usług, jak i w przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział dla niektórych czynności zwolnienie od podatku.

Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy:

Zwalnia się od podatku dostawę produktów rolnych dokonywaną przez rolnika ryczałtowego oraz świadczenie usług rolniczych przez rolnika ryczałtowego.

Zgodnie z art. 2 pkt 19 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o rolniku ryczałtowym - rozumie się przez to rolnika dokonującego dostawy produktów rolnych lub świadczącego usługi rolnicze, korzystającego ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem rolnika obowiązanego na podstawie odrębnych przepisów do prowadzenia ksiąg rachunkowych.

Na mocy art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 522) od 1 stycznia 2025 r.:

Przepisy ustawy o rachunkowości, zwanej dalej „ustawą”, stosuje się, z zastrzeżeniem ust. 3, do mających siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej osób fizycznych, spółek cywilnych osób fizycznych, spółek cywilnych osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku, spółek jawnych osób fizycznych, spółek partnerskich oraz przedsiębiorstw w spadku działających zgodnie z ustawą z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (Dz. U. z 2021 r. poz. 170), jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów za poprzedni rok obrotowy wyniosły co najmniej równowartość w walucie polskiej 2 500 000 euro.

W związku z tym, rolnik ryczałtowy po osiągnięciu progu 2 500 000 euro obrotów za rok obrotowy nie może korzystać ze zwolnienia od podatku VAT i ze szczególnej procedury uzyskiwania zryczałtowanej rekompensaty zwrotu podatku VAT zapłaconego przy nabyciu towarów i usług, a staje się czynnym podatnikiem, rozliczającym podatek na zasadach ogólnych.

Stosownie do art. 96 ust. 1 ustawy:

Podmioty, o których mowa w art. 15 i art. 15a, są obowiązane przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 5 złożyć naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenie rejestracyjne, z zastrzeżeniem ust. 3.

Zgodnie z art. 96 ust. 2 ustawy:

W przypadku osób fizycznych, o których mowa w art. 15 ust. 4 i 5, zgłoszenie rejestracyjne może być dokonane wyłącznie przez jedną z osób, na które będą wystawiane faktury przy zakupie towarów i usług i które będą wystawiały faktury przy sprzedaży produktów rolnych.

W myśl art. 96 ust. 4 ustawy:

Naczelnik urzędu skarbowego, po weryfikacji danych podanych w zgłoszeniu rejestracyjnym, rejestruje podatnika jako:

  1. „podatnika VAT czynnego”,

  2. „podatnika VAT zwolnionego” - w przypadku podatnika, o którym mowa w:

a) ust. 3 i 3c,

b) art. 113a ust. 1, jeżeli złożył zawiadomienie w celu rejestracji jako podatnik VAT UE

- i na jego wniosek potwierdza to zarejestrowanie.

Z powyższych przepisów wynika, że w sytuacji, gdy prowadzone gospodarstwo rolne jest własnością wspólną, którego reprezentantem jest jeden z małżonków (z uwagi na fakt zarejestrowania się przez niego – w imieniu gospodarstwa – jako „podatnika VAT czynnego”), to zasadniczo w zakresie wspólnej działalności rolniczej, drugi małżonek nie powinien zarejestrować się jako podatnik VAT czynny. Jak już wcześniej wskazano, do złożenia zgłoszenia rejestracyjnego uprawniona jest wyłącznie jedna osoba fizyczna spośród tych, które prowadzą wspólne gospodarstwo rolne (działalność rolniczą).

Z opisu sprawy wynika, że Pani mąż od 1990 r. posiada gospodarstwo rolne. Po zawarciu związku małżeńskiego w 2003 r. wspólnie rozwijali Państwo ww. gospodarstwo, tj. nabywali Państwo grunty, nieruchomości, maszyny i sprzęt. Nie posiadają Państwo rozdzielności majątkowej. Od 1 września 2006 r. mąż zarejestrował się jest jako czynny podatnik podatku VAT z tytułu prowadzenia wspólnego gospodarstwa rolnego. Od tego czasu na fakturach związanych z prowadzeniem gospodarstwa wskazywany był Pani mąż.

Wspólne gospodarstwo rolne specjalizowało się w produkcji mieszanej czyli produkcji roślinnej jak i produkcji zwierzęcej: chów drobiu - działy specjalne produkcji drobiu. 4 listopada 2024 r. Pani mąż zakończył chów drobiu i od tego czasu prowadzi wyłącznie produkcję roślinną. Uprawia kukurydzę, rzepak, buraki cukrowe oraz pszenicę i pszenżyto, które następnie sprzedaje.

Chów zwierząt był kontynuowany przez Panią. 6 listopada 2024 r. zgłosiła Pani w urzędzie skarbowym prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej. Umowa kontraktacyjna na produkcję drobiu z Firmą X była zawarta wyłącznie na Pani dane. Działy specjalne produkcji rolnej w Inspekcji Weterynaryjnej i w ARiMR są zgłoszone również wyłącznie na Pani dane. W latach 2024-2025 prowadziła Pani ww. działalność jako rolnik ryczałtowy i takie oświadczenie złożyła Pani firmie X, której sprzedawała Pani drób. Firma X wystawiała na Pani dane faktury VAT za zakupione towary i usługi do produkcji drobiu oraz faktury VAT RR za sprzedany im przez Panią żywiec.

Pani wątpliwości w pierwszej kolejności dotyczą ustalenia, czy może Pani funkcjonować jako odrębny podatnik VAT prowadzący działalność gospodarczą w postaci działów specjalnych produkcji rolnej - chowu brojlera kurzego - pomimo faktu, że Pani mąż prowadzi działalność gospodarczą i jest zarejestrowany jako czynny podatnik VAT od 1 września 2006 r. z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego, a Państwo nie mają rozdzielności majątkowej.

Odnosząc się do Pani wątpliwości należy wskazać na wyrok TSUE z 24 marca 2022 r. w sprawie C-697/20, na który powołała się Pani we wniosku. W podsumowaniu Trybunał orzekł m.in., że:

(…) art. 9, 295 i 296 dyrektywy VAT należy interpretować w ten sposób, że:

– stoją one na przeszkodzie praktyce państwa członkowskiego, która wyklucza możliwość uznania małżonków prowadzących działalność rolniczą w ramach jednego gospodarstwa przy wykorzystaniu majątku objętego małżeńską wspólnością majątkową za odrębnych podatników VAT, w przypadku gdy każde z tych małżonków prowadzi działalność gospodarczą w sposób samodzielny;

– nie stoją one na przeszkodzie temu, by w okolicznościach, w których małżonkowie prowadzą tę działalność rolniczą w ramach systemu ryczałtowego dla rolników, wybór przez jedno z małżonków opodatkowania prowadzonej przez nie działalności na zasadach ogólnych VAT powodował utratę przez drugie z nich statusu rolnika ryczałtowego, jeżeli po zbadaniu konkretnej sytuacji skutek ten okaże się konieczny w celu przeciwdziałania ryzyku nadużyć i oszustw, którego nie można wykluczyć poprzez przedstawienie przez małżonków odpowiednich dowodów, lub jeżeli prowadzenie tej działalności przez owych małżonków w sposób samodzielny i tak, że każde z nich czyni to na podstawie zasad ogólnych VAT, nie powoduje trudności administracyjnych w porównaniu z sytuacją współistnienia po stronie wspomnianych małżonków dwóch różnych statusów.

TSUE stwierdził, że polskie rozwiązania sprowadzają się ostatecznie do ogólnego domniemania oszustwa, które należy uznać za nieproporcjonalne do osiągnięcia celu polegającego na zapobieganiu oszustwom.

W tym wyroku TSUE stwierdził, że:

24. Z orzecznictwa (…) wynika, że osoba prowadząca działalność rolniczą w ramach gospodarstwa, które posiada wraz z małżonkiem w ramach małżeńskiej wspólności majątkowej, ma status podatnika w rozumieniu art. 9 ust. 1 dyrektywy VAT, gdy działalność ta jest prowadzona w sposób samodzielny, to znaczy jeżeli dana osoba działa we własnym imieniu, na własny rachunek i na własną odpowiedzialność, sama ponosząc ryzyko gospodarcze związane z prowadzeniem swojej działalności.

25. Okoliczność, że małżonkowie osobno zarządzają środkami przeznaczonymi do prowadzenia hodowli, może stanowić w tym względzie istotną wskazówkę, gdyż hodowle te są odrębne z ekonomicznego, finansowego i organizacyjnego punktu widzenia. Nie ma natomiast znaczenia sama okoliczność, że małżonkowie ci prowadzą swoje działalności w ramach jednego gospodarstwa rolnego, które posiadają w ramach małżeńskiej wspólności majątkowej.

TSUE w pkt 28 ww. wyroku wskazał również, że z przepisów art. 295 i 296 Dyrektywy 2006/112/WE Rady:

28. (…) nie można wywieść, że państwo członkowskie może w przypadku działalności prowadzonej w ramach gospodarstwa rolnego ograniczyć możliwość zarejestrowania się przez daną osobę w charakterze podatnika VAT z tego tylko powodu, że jej małżonek wykorzystuje to samo gospodarstwo na potrzeby swojej własnej działalności podlegającej opodatkowaniu VAT.

Potwierdzeniem takiego stanowiska może być również orzecznictwo krajowe np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2024 r. w sprawie o sygn. akt I FSK 639/18, który wskazał, że:

Z omówionego powyżej wyroku TSUE w sprawie C-697/20 wynika, że małżonków prowadzących działalność rolniczą w ramach jednego gospodarstwa przy wykorzystaniu majątku objętego małżeńską wspólnością majątkową za odrębnych podatników VAT należy uznać wówczas, gdy działalność ta jest prowadzona w sposób samodzielny, to znaczy jeżeli dana osoba działa we własnym imieniu, na własny rachunek i na własną odpowiedzialność, sama ponosząc ryzyko gospodarcze związane z prowadzeniem swojej działalności. Znaczącą, podkreśloną przez TSUE wskazówką tej samodzielności może być okoliczność, że małżonkowie osobno zarządzają środkami przeznaczonymi do prowadzenia hodowli (według stanu faktycznego w sprawie, w której wypowiadał się Trybunał), gdyż hodowle te są odrębne z ekonomicznego, finansowego i organizacyjnego punktu widzenia. Nie ma natomiast znaczenia sama okoliczność, że małżonkowie ci prowadzą swoje działalności w ramach jednego gospodarstwa rolnego, które posiadają w ramach małżeńskiej wspólności majątkowej (pkt 25 uzasadnienia wyroku).

Z powyższego wyroku płyną zatem wskazówki, według których należy rozpatrywać, czy istnieje możliwość prowadzenia przez każdego z małżonków działalności gospodarczej (rolniczej) opodatkowanej podatkiem VAT z tytułu jednego gospodarstwa rolnego. NSA stwierdził bowiem, że:

W tym stanie rzeczy w przedmiotowej sprawie niezasadnie podważono status skarżącej jako podatnika podatku od towarów usług z tytułu działalności rolniczej tylko z tego powodu, że wcześniej mąż skarżącej został zarejestrowany jako podatnik od towarów i usług z tytułu gospodarstwa rolnego. Ocena tego, czy skarżąca mogła rozliczać się jako podatnik podatku od towarów i usług z tytułu działalności rolniczej wymagała poczynienia ustaleń, czy działalność prowadzi w sposób samodzielny, a mianowicie, czy działa we własnym mieniu, na własny rachunek i własną odpowiedzialność oraz czy sama ponosi ryzyko gospodarcze związane z prowadzeniem tej działalności (art. 9 dyrektywy VAT).

W świetle powyższego orzeczenie TSUE w sprawie C-697/20 zawiera wskazówki co do wykładni przepisów art. 15 ust. 4 i ust. 5 oraz 96 ust. 2 ustawy o VAT w odniesieniu do małżonków prowadzących wspólne gospodarstwo rolne i traktowania prowadzonej przez nich działalności rolniczej w kategoriach jej niezależności i samodzielności. Jednocześnie wyrok ten daje możliwość uznania małżonków-rolników prowadzących wspólne gospodarstwo rolne za odrębnych (samodzielnych) podatników podatku VAT.

W analizowanej sprawie aby odpowiedzieć na Pani wątpliwości należy ocenić, czy prowadzone przez Panią i Pani męża w ramach jednego gospodarstwa rolnego działalności rolnicze (przez Pani męża w zakresie produkcji roślinnej, a przez Panią w zakresie chowu drobiu) można uznać za posiadające odrębny/samodzielny charakter.

W opisie sprawy wskazała Pani, że działalność Pani jak i Pani męża były prowadzone w sposób samodzielny, w oparciu o różne składniki majątku tego gospodarstwa. Pani mąż wykorzystywał grunty rolne, maszyny uprawowe, środki transportu. Pani z kolei wykorzystywała inne niż Pani mąż składniki, tj. budynki inwentarskie i magazynowe oraz ładowarkę A.. Ponadto, jak z wniosku wynika Pani działalność była i jest wyodrębniona od działalności Pani męża i nie jest z nią powiązana. Istnieje odrębność finansowa – jedynie ze względów na wspólność małżeńską Pani mąż obowiązany jest podpisem wyrażać zgodę na zaciąganie zobowiązań związanych z Pani firmą. Możliwe jest także wyodrębnienie przychodów i kosztów związanych z Pani działalnością gospodarczą. To Pani wyłącznie ponosiła koszty związane z zakupem pasz pełnoporcjowych, piskląt, usług weterynarii oraz koszty związane z naprawą budynków inwentarskich. Dochody z działów specjalnych produkcji rolnej to Pani wykazuje w zeznaniu PIT.

Aby stwierdzić, czy dana działalność gospodarcza (a jest nią również działalność rolnicza) jest wykonywana samodzielnie, należy zbadać, czy dana osoba wykonuje działalność we własnym imieniu, na własny rachunek i własną odpowiedzialność oraz czy ponosi ona związane z prowadzeniem tej działalności ryzyko gospodarcze.

Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że Pani i Pani mąż prowadzicie odrębne z punktu widzenia ekonomicznego, finansowego i organizacyjnego działalności rolnicze, w szczególności inny jest przedmiot tych działalności. Pani zajmuje się bowiem chowem drobiu, a Pani mąż prowadzi uprawy kukurydzy, rzepaku, buraków cukrowych, pszenicy, pszenżyta.

W ww. działalnościach wykorzystują Państwo inne/różne aktywa wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, które da się wyodrębnić z majątku gospodarstwa rolnego. Aktywa te wykorzystywane w działalności jednego małżonka nie są wykorzystywane w działalności drugiego małżonka.

Również odrębność finansowa pomiędzy małżonkami umożliwia wyodrębnienie przychodów i kosztów związanych z poszczególnymi działalnościami. Koszty, które Pani ponosi, są związane z zakupem pasz, piskląt, usług weterynarii, naprawą budynków inwentarskich.

Działalność związana z chowem brojlera kurzego – jak Pani wskazuje - jest wyodrębniona od działalności Pani męża i nie jest powiązana z tą działalnością. Twierdzi Pani też, że prowadząc działy specjalne produkcji rolnej działa we własnym imieniu. To Pani zawarła umowę kontraktacyjną z firmą X na produkcję drobiu i na Panią są wystawiane faktury na zakup towarów i usług służących produkcji drobiu. Działy specjalne produkcji.

Zatem w realiach niniejszej sprawy, kierując się wyłącznie opisem sprawy przedstawionym przez Panią oraz uwzględniając tezy z ww. wyroku TSUE, należy uznać, że Pani działalność rolnicza jest prowadzona w sposób samodzielny i odrębny od działalności Pani męża.

W związku z tym skoro Pani jak i Pani mąż prowadziliście odrębne z ekonomicznego, finansowego i organizacyjnego punktu widzenia działalności to należy stwierdzić, że miała Pani prawo posiadać odrębny od Pani męża status podatnika podatku VAT. Oznacza to, że miała Pani także prawo od 6 listopada 2024 r. do końca 2025 r. korzystać ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy tj. jako rolnik ryczałtowy.

Z wniosku wynika, że w 2025 r. w prowadzonej przez Panią działalności gospodarczej przychód przekroczył 2 500 000 euro. Wskazała Pani również, że szacowany przychód w 2026 r. przekroczy tę wartość.

Jak wynika z przytoczonego wyżej przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości, podatnik, który ze sprzedaży towarów i produktów osiągnął limit przychodu, w poprzednim roku podatkowym, w wysokości 2 500 000 euro, jest zobowiązany do prowadzenia ewidencji od stycznia następnego roku podatkowego. Zatem, skoro w 2025 r. przekroczyła Pani limit przychodów uprawniający do zwolnienia z obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych to od 1 stycznia 2026 r. takie księgi powinna Pani prowadzić i tym samym utraciła Pani status rolnika ryczałtowego. Od 1 stycznia 2026 r. powinna Pani posiadać status podatnika VAT czynnego.

Podsumowując, w okolicznościach opisanych we wniosku biorąc pod uwagę orzecznictwo krajowe jak i unijne miała Pani prawo w latach 2024-2025 do prowadzenia działalności gospodarczej, jako odrębny od Pani męża, podatnik podatku VAT korzystający ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy (rolnik ryczałtowy). Nie jest Pani zatem zobowiązana do skorygowania i rozliczenia podatku VAT w związku z transakcjami dokonanymi za okres 2024-2025.

W konsekwencji stwierdzenia odrębności i niezależności prowadzenia gospodarstwa rolnego przez Panią, może Pani również być odrębnym od męża czynnym podatnikiem podatku VAT z tytułu prowadzenia w ramach gospodarstwa rolnego działów specjalnych. W związku z tym, że od 1 stycznia 2026 r., zobowiązana jest Pani do prowadzenia ksiąg rachunkowych, od tego dnia straci Pani status rolnika ryczałtowego i będzie zobowiązana do rejestracji jako podatnik VAT czynny.

Tym samym, uznaję Pani stanowisko w zakresie pytania nr 1 za prawidłowe.

W konsekwencji, nie znajduje uzasadnienia rozstrzygnięcie kwestii wskazanej przez Panią w pytaniu nr 2, ponieważ było ono zależne od rozstrzygnięcia Pani wątpliwości zawartych w pytaniu nr 1.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Ponadto informuję, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej Pani przedmiotem wniosku (zapytania). Inne kwestie przedstawione w Pani wniosku, które nie zostały objęte pytaniem – nie mogą być zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.

Podkreślić należy, że wydając interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego w trybie art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej organ nie prowadzi postępowania podatkowego w rozumieniu tej ustawy, gdyż do prowadzenia takiego postępowania dowodowego nie jest uprawniony. Tym samym weryfikacja przedstawionych we wniosku okoliczności możliwa jest jedynie w toku postępowania podatkowego lub kontrolnego, prowadzonego przez uprawnione do tego organy. Interpretacja indywidualna ogranicza się wyłącznie do udzielenia informacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w okolicznościach przedstawionych we wniosku przez Panią.

Ze względu na brak możliwości przeprowadzenia postępowania dowodowego, nie jestem upoważniony do badania i oceny, czy istnieją faktyczne ograniczenia mogące prowadzić do ryzyka nadużyć i oszustw, w przypadku gdy jeden z małżonków posiada status podatnika VAT, a drugi z nich status rolnika ryczałtowego.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

  • Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
  • Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

  1. z zastosowaniem art. 119a;

  2. w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

  3. z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

  • Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

  • w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
  • w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.