Wróć do indeksu interpretacji

Sygnatura: 0112-KDSL1-2.4011.354.2026.2.PS

ID Eureka: 703579

0112-KDSL1-2.4011.354.2026.2.PS

Kategoria
Interpretacja indywidualna
Autorzy
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Status zrodla
Aktualna
Data publikacji
30 lipca 2026
Data wydania
30 lipca 2026

Podsumowanie

Organ uznał Pani stanowisko za nieprawidłowe: sprzedaż mieszkania nie będzie zwolniona z PIT. Zastosowano art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a–c ustawy o PIT – odpłatne zbycie nieruchomości stanowi źródło przychodu, jeżeli nastąpi przed upływem 5 lat liczonych od końca roku, w którym nastąpiło nabycie prawa własności (bez względu na charakter czynności, w wyniku której doszło do nabycia). Wskazano, że pojęcie „nabycie” należy rozumieć szeroko jako uzyskanie prawa własności, a więc również w sytuacjach „powrotu” własności po stronie wskazanej jako nabywająca. Skoro w Pani sprawie sprzedaż nastąpiła (w 2025 r.), a nabycie/uzyskanie własności w rozumieniu przepisów miało miejsce w okresie, w którym 5-letni termin nie upłynął, sprzedaż podlega opodatkowaniu. Praktyczny wniosek: uzyskany ze sprzedaży przychód nie korzysta ze zwolnienia i trzeba liczyć się z opodatkowaniem PIT na zasadach właściwych dla źródła z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT (co do zasady brak wyłączenia tylko z tego powodu, że przeniesienie było nieodpłatne i nie było działalności gospodarczej). Interpretacja jest wiążąca wyłącznie dla Pani jako wnioskodawczyni.

AnyLawyer Pro

Odblokuj pełną analizę tej interpretacji

Pracuj z dokumentami w AnyLawyer: szybkie podsumowania, cytaty i analiza wspierana przez AI w jednym miejscu.

Teza

Skutki podatkowe zbycia nieruchomości

Powiązane interpretacje

Tresc

Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

20 kwietnia 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 15 kwietnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych. Uzupełniła go Pani pismem z 25 maja 2026 r. (wpływ 1 czerwca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

(…) września 2020 r. matka Wnioskodawczyni, właścicielka mieszkania (…) zapisała Wnioskodawczyni Aktem Notarialnym – Umową dożywocia (…) ww. nieruchomość.

(…) września 2022 r. postanowieniem Sądu (…), (…) ww. nieruchomość – własność jej została przeniesiona nieodpłatnie na rzecz matki Wnioskodawczyni. Z powodu uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli, tj. zawarcia umowy dożywocia – złożonego przez matkę Wnioskodawczyni pod wpływem błędu nieruchomość – jej własność wróciła do matki Wnioskodawczyni. Matka Wnioskodawczyni zmarła (…) czerwca 2025 r. Sprzedaż mieszkania nastąpiła (…) września 2025 r. – Akt Notarialny (…).

W piśmie z 25 maja 2026 r., stanowiącym uzupełnienie wniosku, udzieliła Pani następujących odpowiedzi na zawarte w wezwaniu pytania:

  1. Czy posiada Pani nieograniczony obowiązek podatkowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w myśl art. 3 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592)?

Odpowiedź: Wnioskodawczyni posiada nieograniczony obowiązek podatkowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w myśl art. 3 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

  1. Czy prowadziłaPani działalność gospodarczą w rozumieniu art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych? W przypadku odpowiedzi twierdzącej:

- w jakim dokładnie zakresie prowadziła Pani taką działalność?

- czy sprzedaż przedmiotowego mieszkania nastąpiła w ramach wykonywania tej działalności?

Odpowiedź: Wnioskodawczyni nie prowadziła działalności gospodarczej w rozumieniu art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

  1. Jaka była forma prawna przedmiotowego mieszkania? (spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość, inny – jaki)? Od kiedy Pani matka była właścicielką tego mieszkania? Proszę podać dokładną datę (dd-mm-rrrr)?

Odpowiedź: Forma prawna przedmiotowego mieszkania – lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość. Matka była właścicielką tego mieszkania od (…) marca 1985 r.

  1. Czy na podstawie postanowienia Sądu (…) września 2022 r. nastąpiło zwrotne przeniesienie własności nieruchomości na Pani matkę, z jednoczesnym zrzeczeniem się przez strony umowy wszystkich świadczeń wynikających z umowy o dożywocie?

Odpowiedź: Na podstawie postanowienia Sądu (…) września 2022 r. nastąpiło zwrotne przeniesienie własności nieruchomości na matkę Wnioskodawczyni, z jednoczesnym zrzeczeniem się przez strony umowy wszystkich świadczeń wynikających z umowy dożywocia.

  1. Kto i w jakich udziałach nabył spadek po Pani zmarłej matce oraz jaki udział w poszczególnych składnikach majątkowych wchodzących w skład spadku po zmarłej matce, przysługiwał Pani, a jaki każdemu z pozostałych spadkobierców, wskutek nabycia spadku, bez uwzględniania dokonanego ewentualnie działu spadku?

Odpowiedź: Spadek po zmarłej matce Wnioskodawczyni na podstawie ustawy wprost dziedziczą syn (…), w udziale wynoszącym 1/3 (jedna trzecia), córka (…), w udziale wynoszącym 1/3 (jedna trzecia), syn (…), w udziale wynoszącym 1/3 (jedna trzecia).

  1. W jaki sposób nabyła Pani przedmiotowe mieszkanie w spadku po matce? Czy odbyło się to w ramach dziedziczeniach ustawowego lub testamentowego przed notariuszem aktem notarialnych lub w ramach postępowania sądowego? Jeżeli aktem notarialnym, to proszę podać datę tego aktu (dd-mm-rrrr), a jeżeli orzeczeniem sądowym, to kiedy nastąpiło jego uprawomocnienie – proszę podać datę (dd-mm-rrrr).

Odpowiedź: Przedmiotowe mieszkanie Wnioskodawczyni nabyła w spadku po matce w ramach ustawowego dziedziczenia – Akt Notarialny (…) i Akt Notarialny (…), w udziale wynoszącym (1/3 jedna trzecia).

  1. Czy po śmierci Pani matki miał miejsce dział spadku?

Jeśli tak, to proszę wskazać:

a) kiedy odbył się dział spadku?

b) czy działowi spadku towarzyszyły spłaty i dopłaty? Jeśli tak, to proszę wskazać jakie podmioty (osoby) były uprawnione i zobowiązane do dopłat i spłat;

c) czy wartość majątku nabytego przez Panią w drodze działu spadku przekroczyła wartość majątku jaki przysługiwał Panu pierwotnie w całej masie spadkowej po matce (należy wziąć pod uwagę wszystkie składniki jakie wchodziły w skład masy spadkowej)?

Odpowiedź: Po śmierci matki Wnioskodawczyni nie miał miejsca dział spadku.

  1. Czy po śmierci Pani matki miało miejsce zniesienie współwłasności?

Jeśli tak, to proszę wskazać:

a) kiedy odbyło się zniesienie współwłasności?

b) na czyją rzecz i w jakich udziałach nastąpiło zniesienie współwłasności?

c) czy wskutek zniesienia współwłasności uzyskała Pani przysporzenie majątkowe kosztem innych współwłaścicieli nieruchomości?

Innymi słowy: czy w wyniku zniesienia współwłasności nabyła Pani udział w nieruchomości o wartości ponad wartość udziału, który otrzymała Pani w wyniku spadkobrania po Pani matce (należy porównać wartość, a nie wysokość udziału)?

Odpowiedź: Po śmierci matki Wnioskodawczyni nie miało miejsce zniesienie współwłasności.

Pytanie

Czy dochód ze sprzedaży ww. własności nieruchomości jest zwolniony z podatku dochodowego?

Pani stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawczyni, sprzedaż ww. nieruchomości jest zwolniona z podatku. Matka Wnioskodawczyni była właścicielką mieszkania od 1999 r. do 2020 r. W 2020 r. przeniosła nieodpłatnie własność na Wnioskodawczynię. W 2022 r. własność wróciła nieodpłatnie do matki Wnioskodawczyni. Nie było kupna-sprzedaży własności nieruchomości.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Jak stanowi art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ww. ustawy:

Źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2, m.in.:

a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,

b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,

c) prawa wieczystego użytkowania gruntów,

- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c – przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Podkreślić należy, że przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy formułuje generalną zasadę, zgodnie z którą sprzedaż nieruchomości oraz praw określonych w lit. a-c tego przepisu przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, jeżeli nie następuje w ramach wykonywania działalności gospodarczej, skutkuje powstaniem przychodu. Tym samym, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości oraz ww. praw nastąpi po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie i nie następuje w ramach wykonywania działalności gospodarczej – nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym, kwota uzyskana ze sprzedaży nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz ww. praw w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie precyzuje pojęcia „nabycie”, a także nie wskazuje, czy ma to być nabycie odpłatne, czy nieodpłatne. Nie określa również, na podstawie jakiej czynności prawnej bądź zdarzenia prawnego może nastąpić nabycie nieruchomości, ich części oraz udziału w nieruchomości lub praw majątkowych. Pojęcie to należy rozumieć szeroko, co oznacza, że z nabyciem nieruchomości lub praw majątkowych wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mamy do czynienia z chwilą uzyskania prawa własności do nieruchomości lub tych praw, bez względu na charakter czynności prawnej, na podstawie której doszło do przysporzenia majątkowego w postaci własności rzeczy lub praw.

W kwestii interpretacji pojęcia „nabycie” wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 listopada 2009 r., sygn. akt II FSK 1489/08, stwierdzając, że aby ustalić, jaka czynność prawna wyznacza początek biegu pięcioletniego terminu należy odwołać się do regulacji zawartych w prawie cywilnym. Według Kodeksu cywilnego nabycie jest to uzyskanie prawa własności rzeczy. Zatem aktywa majątkowe ulegają zwiększeniu. Przez pojęcie „nabycie” użyte w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy rozumieć każde zwiększenie aktywów majątku podatnika.

W świetle powyższego, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości lub ww. praw majątkowych następuje przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie i nie zostaje dokonane w wykonywaniu działalności gospodarczej stanowi źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jednocześnie, w myśl art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

W przypadku odpłatnego zbycia, nabytych w drodze spadku, nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, okres, o którym mowa w tym przepisie, liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości lub nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę.

Z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że jeżeli nieruchomości lub prawa majątkowe określone przez art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c tej ustawy zostały nabyte w drodze spadku, to ich odpłatne zbycie (dokonane poza działalnością gospodarczą) stanowi przychód podlegający opodatkowaniu, jeżeli nastąpiło ono przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości bądź nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę.

Do wyliczenia 5-letniego okresu, od którego uzależnione jest opodatkowanie sprzedaży nieruchomości lub praw majątkowych nabytych w drodze spadku, wliczany jest zatem nie tylko okres własności nieruchomości (praw majątkowych) przez spadkobiercę, który dokonuje sprzedaży, ale także okres własności nieruchomości (praw majątkowych) spadkodawcy. Jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie nieruchomości bądź nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę, do momentu odpłatnego zbycia nieruchomości (praw majątkowych) przez spadkobiercę upłynęło 5 lat – to sprzedaż nie podlega opodatkowaniu.

Wobec powyższego, w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c w związku z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (czyli nabytych w drodze spadku), decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych ma forma prawna ich nabycia oraz moment nabycia przez spadkodawcę.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera definicji pojęcia „spadek” ani też „nabycie w drodze spadku”, dlatego też zasadnym jest odwoływanie się do regulacji zawartych w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795).

Zgodnie z art. 922 § 1 Kodeksu cywilnego:

Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.

W myśl art. 924 Kodeksu cywilnego:

Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.

Na podstawie art. 925 Kodeksu cywilnego:

Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.

Jak stanowi art. 926 § 1 Kodeksu cywilnego:

Powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu.

Stosownie do art. 1025 § 1 Kodeksu cywilnego:

Sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia.

Powyższe oznacza, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy ustala, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej. Z kolei, postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza potwierdzają jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia.

Stosownie do treści art. 1035 Kodeksu cywilnego:

Jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisów niniejszego tytułu.

Jednak zgodnie z art. 1036 ww. ustawy:

Spadkobierca może za zgodą pozostałych spadkobierców rozporządzić udziałem w przedmiocie należącym do spadku. W braku zgody któregokolwiek z pozostałych spadkobierców rozporządzenie jest bezskuteczne o tyle, o ile naruszałoby uprawnienia przysługujące temu spadkobiercy na podstawie przepisów o dziale spadku.

Z opisu sprawy przedstawionego we wniosku wynika, że (…) września 2020 r. Pani matka, właścicielka mieszkania (…) zapisała Pani Aktem Notarialnym – Umową dożywocia (…) ww. nieruchomość. (…) września 2022 r. postanowieniem Sądu (…), (…) przedmiotowa nieruchomość – własność jej została przeniesiona nieodpłatnie na rzecz Pani matki. Z powodu uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli, tj. zawarcia umowy dożywocia – złożonego przez Pani matkę pod wpływem błędu nieruchomość – jej własność wróciła do Pani matki. Pani matka zmarła (…) czerwca 2025 r. Sprzedaż mieszkania nastąpiła (…) września 2025 r. W uzupełnieniu wniosku doprecyzowała Pani, że posiada Pani nieograniczony obowiązek podatkowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w myśl art. 3 ust. 1 i 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie prowadziła Pani działalności gospodarczej w rozumieniu art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Forma prawna przedmiotowego mieszkania to lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość. Pani matka była właścicielką tego mieszkania od (…) marca 1985 r. Na podstawie postanowienia Sądu (…) września 2022 r. nastąpiło zwrotne przeniesienie własności nieruchomości na Pani matkę, z jednoczesnym zrzeczeniem się przez strony umowy wszystkich świadczeń wynikających z umowy dożywocia. Spadek po Pani zmarłej matce na podstawie ustawy wprost dziedziczą: syn (…), w udziale wynoszącym 1/3, córka (…) (Pani), w udziale wynoszącym 1/3, syn (…), w udziale wynoszącym 1/3. Przedmiotowe mieszkanie nabyła Pani w spadku po matce w ramach ustawowego dziedziczenia – Akt Notarialny (…) i Akt Notarialny (…). Po śmierci Pani matki nie miał miejsca dział spadku ani zniesienie współwłasności.

Odnosząc się do instytucji umowy dożywocia wskazać należy, że zgodnie z art. 908 § 1 Kodeksu cywilnego

Jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (umowa o dożywocie), powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym.

Jak wynika z przywołanego przepisu – przez umowę o dożywocie właściciel nieruchomości zobowiązuje się przenieść jej własność na nabywcę, nabywca zaś zobowiązuje się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie, pomoc i pielęgnację. Umowa o dożywocie jest zatem umową zobowiązującą i wzajemną.

Natomiast stosownie do art. 910 § 1 Kodeksu cywilnego:

Przeniesienie własności nieruchomości na podstawie umowy o dożywocie następuje z jednoczesnym obciążeniem nieruchomości prawem dożywocia. Do takiego obciążenia stosuje się odpowiednio przepisy o prawach rzeczowych ograniczonych.

W myśl art. 910 § 2 Kodeksu cywilnego:

W razie zbycia nieruchomości obciążonej prawem dożywocia nabywca ponosi także osobistą odpowiedzialność za świadczenia tym prawem objęte, chyba że stały się wymagalne w czasie, kiedy nieruchomość nie była jego własnością. Osobista odpowiedzialność współwłaścicieli jest solidarna.

Powyższe oznacza, że nabywca nieruchomości pomimo nałożonych zobowiązań wynikających z ustanowionego dożywocia nie jest ograniczony w rozporządzaniu nabytą nieruchomością i może ją zbyć.

Umowa o dożywocie jest jedną z form zbycia nieruchomości (przeniesienia własności). Zgodnie z brzmieniem art. 908 Kodeksu cywilnego treść umowy o dożywocie polega na tym, iż jedna ze stron przenosi na drugą własność nieruchomości, druga zaś zobowiązuje się w zamian za to do dożywotniego utrzymania zbywcy.

Przeniesienie własności nieruchomości na podstawie umowy o dożywocie następuje z jednoczesnym obciążeniem tej nieruchomości prawem dożywocia, do którego to obciążenia stosuje się odpowiednio przepisy o prawach rzeczowych ograniczonych (art. 910 § 1 Kodeksu cywilnego). Z istoty prawa dożywocia jako prawa do uzyskania przez dożywotnika (zbywcy nieruchomości lub osoby mu bliskiej) dożywotniego utrzymania wynika, iż zakres związanych z tym obowiązków nabywcy powinien sięgać tak daleko, aby uprawniony nie był zmuszony poszukiwać dodatkowo środków utrzymania z innych źródeł. Oznacza to, że w zamian za przeniesienie własności nieruchomości dożywotnik w ramach dożywotniego utrzymania otrzymuje określone świadczenia także o charakterze majątkowym mające zaspokoić jego potrzeby życiowe.

W tym znaczeniu zbycie nieruchomości w drodze dożywocia jest zbyciem na podstawie umowy nie tylko wzajemnej, ale także odpłatnej (ekwiwalentnej), przy którym otrzymywane przez dożywotnika (zbywcę lub osobę mu bliską) środki utrzymania stanowią odpłatę za zbytą nieruchomość. Z kolei odpłatne czynności prawne charakteryzują się tym, że każda ze stron uzyskuje jakąś korzyść majątkową, niekoniecznie w postaci pieniężnej: mogą to być także świadczenia innego rodzaju (usługi, rzeczy, wierzytelności, inne prawa), byleby dały się określić w pieniądzu.

Dla ustalenia charakteru umowy o dożywocie istotne są dalsze regulacje kodeksowe tej instytucji, a mianowicie art. 913 § 1 i § 2 ww. Kodeksu:

Jeżeli z jakichkolwiek powodów wytworzą się między dożywotnikiem a zobowiązanym takie stosunki, że nie można wymagać od stron, żeby pozostawały nadal w bezpośredniej ze sobą styczności, sąd na żądanie jednej z nich zamieni wszystkie lub niektóre uprawnienia objęte treścią prawa dożywocia na dożywotnią rentę odpowiadającą wartości tych uprawnień.

W wypadkach wyjątkowych sąd może na żądanie zobowiązanego lub dożywotnika, jeżeli dożywotnik jest zbywcą nieruchomości, rozwiązać umowę o dożywocie.

Potwierdzają one odpłatność umów o dożywocie. Stanowią, że jeżeli z jakichkolwiek powodów wytworzą się między dożywotnikiem a zobowiązanym takie stosunki, że nie można wymagać od stron, żeby pozostawały nadal w bezpośredniej ze sobą styczności, sąd na żądanie jednej z nich zamieni wszystkie lub niektóre uprawnienia objęte treścią prawa dożywocia na dożywotnią rentę odpowiadającą wartości tych uprawnień.

Rzeczowe skutki rozwiązania umowy o dożywocie należy ocenić kierując się treścią regulacji Tytułu XXXIV, Działu II Kodeksu cywilnego. Skoro zawarcie umowy o dożywocie powoduje przeniesienie własności nieruchomości z jednoczesnym obciążeniem nieruchomości prawem dożywocia, to niewątpliwie w takim przypadku dochodzi do zbycia nieruchomości. Z takim samym skutkiem mamy do czynienia w sytuacji odwrotnej, gdy następuje rozwiązanie umowy o dożywocie, wówczas z jednej strony następuje przeniesienie własności nieruchomości z powrotem na dożywotnika, a z drugiej strony ma miejsce wygaśnięcie prawa dożywocia. Rozwiązanie umowy powoduje więc skutek rzeczowy w postaci przeniesienia własności nieruchomości na dożywotnika, co niewątpliwie należy potraktować jako nabycie przez niego nieruchomości.

Termin, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy więc liczyć od końca roku, w którym doszło do rozwiązania umowy o dożywocie i przeniesienia prawa własności nieruchomości na dożywotnika. Z tym dniem następuje ponowne nabycie przez niego własności nieruchomości.

Skoro, jak wynika z doprecyzowanego opisu sprawy, na podstawie postanowienia Sądu (…) z (…) września 2022 r. nastąpiło zwrotne przeniesienie własności nieruchomości na Pani matkę, z jednoczesnym zrzeczeniem się przez strony umowy wszystkich świadczeń wynikających z umowy dożywocia, to należy uznać, że czynność ta rodzi skutek rzeczowy w postaci przeniesienia własności nieruchomości na dożywotnika i w dacie dokonania tej czynności dochodzi do ponownego nabycia nieruchomości przez dożywotnika, tj. Pani matkę. W konsekwencji, bieg pięcioletniego terminu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy liczyć od końca 2022 r.

Odpłatne zbycie ww. nieruchomości w 2025 r., a więc przed upływem pięciu lat od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jej ponowne nabycie przez Pani matkę, stanowi dla Pani w udziale 1/3 źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W takiej sytuacji jest Pani zobowiązana do zapłaty podatku w związku z dokonaną sprzedażą.

Stosownie bowiem do art. 30e ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku.

Zgodnie z art. 30e ust. 2 ww. ustawy:

Podstawą obliczenia podatku, o której mowa w ust. 1, jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw.

Podsumowując, nienastępujące w wykonaniu działalności gospodarczej – odpłatne zbycie w 2025 r. mieszkania w udziale 1/3 dokonane przez Panią przed upływem pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym miało miejsce jego ponownie nabycie przez Pani matkę na skutek postanowienia Sądu (…) z (…) września 2022 r., stanowi dla Pani źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych i jest Pani zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.

Jednocześnie, w odniesieniu do zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych wskazuję, że dochód ze sprzedaży nieruchomości, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 tej ustawy – może zostać objęty zwolnieniem z opodatkowania przy spełnieniu warunków określonych w tym przepisie.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Panią w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona interpretacja traci swoją aktualność.

Ponadto, należy wskazać, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z treści art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej. W związku z tym, interpretacje te wywierają skutki prawne jedynie w stosunku do tego podmiotu, do którego są skierowane. Zatem, niniejsza interpretacja indywidualna jest wiążąca dla Pani jako osoby występującej z wnioskiem, natomiast nie wywołuje skutków prawnych dla innych osób.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.

· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

  1. z zastosowaniem art. 119a;

  2. w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

  3. z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.