0115-KDST2-2.4011.442.2026.3.MS

Interpretacja indywidualna

– stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

13 maja 2026 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczący skutków podatkowych w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych z związku z zawarciem ugody z bankiem. Uzupełnili Państwo wniosek pismami z dnia 22 czerwca i 23 lipca 2026 r. (daty wpływu).

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1. Zainteresowany będący stroną postępowania:

A.A

ul. (...)

2. Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:

B.A

ul. (...)

Opis stanu faktycznego

W dniu (...) 2006 r. małżonkowie zawarli umowę kredytu nr (...). X udzielił małżonkom kredytu w kwocie 40.884,80 zł indeksowanego kursem CHF. Pomiędzy małżonkami w dniu zawarcia umowy kredytu obowiązywał ustrój wspólności ustawowej. Małżonkowie nigdy nie zmienili ustroju majątkowego.

Kredyt był przeznaczony na pokrycie części kosztów remontu nieruchomości, tj. lokalu mieszkalnego nr 1 w C przy ulicy D1 w kwocie 7.051,70 zł oraz na spłatę następujących zobowiązań małżonków:

a) pożyczki hipotecznej Y.,

b) kredytu gotówkowego X,

c) kredytu gotówkowego Y,

d) kredytu odnawialnego Y,

e) karty kredytowej Y.

W dniu (...) 2008 r. małżonkowie podpisali aneks do umowy kredytu nr (...) z dnia (...) 2006 r. Kwota kredytu została podwyższona do kwoty 92.762,80 zł. Kwota, o którą został podwyższony kredyt została przeznaczona na cele konsumpcyjne w kwocie 10.000 zł, na pokrycie kosztów sądowych w kwocie 184,00 zł oraz spłatę następujących zobowiązań:

a) kredyt odnawialny Z,

b) kredyt gotówkowy Q,

c) kredyt gotówkowy Q,

d) karta kredytowa Q,

e) karta kredytowa Q,

f) karta kredytowa V

W dniu (...) 2009 r. małżonkowie podpisali aneks do umowy kredytu nr (...) z dnia (...) 2006 r., w którym wydłużono czas spłaty kredytu.

Środki otrzymane od Banku w większości zostały przeznaczone na cele niemieszkalne.

Kredyt został w całości spłacony dnia 31 sierpnia 2023 r.

W sprawie toczącej się pod sygn. akt: (...) Sąd Okręgowy w (...) zasądził od Banku E. na rzecz małżonków kwotę 204.195,93 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 21 kwietnia 2025 r. do dnia zapłaty oraz zasądził od Banku na rzecz małżonków kwotę 11.834,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Przed uprawomocnieniem się wyroku w dniu (...) 2026 r. małżonkowie zawarli z Bankiem E ugodę, w której strony potwierdziły, że Bank wypłacił na rzecz małżonków kwotę 91.694,01 zł. Ponadto Bank zobowiązał się zapłacić małżonkom kwotę 103.230,00 zł tytułem zwrotu świadczenia nienależnego oraz części odsetek ustawowych za opóźnienie. Bank również zobowiązał się ponieść koszty postępowania sądowego, tj. koszty zastępstwa procesowego w kwocie 10.800,00 zł oraz połowę opłaty sądowej od pozwu w kwocie 500,00 zł.

Uzupełnienie

Bank wypłacił kwotę 91.694,01 zł tytułem kredytu (wykonania umowy), a kwotę 103.230,00 zł tytułem zwrotu świadczenia nienależnego oraz części odsetek ustawowych

Kwota 103.230,00 zł w całości stanowi zwrot świadczenia nienależnego, odsetki ustawowe za opóźnienie zostały wpisane do ugody jedynie po to, aby strony zrzekły się roszczenia o odsetki; we wcześniej wydanym nieprawomocnym wyroku Sąd zasądził odsetki od dnia 21 kwietnia 2025 r.; różnica między rzeczywistym świadczeniem nienależnym, a tym wypłaconym przez bank wynosi 9.271,00 zł.

Strony spłaciły kredyt w łącznej wysokości 204.195,93 zł; taka kwota została zasądzona w nieprawomocnym wyroku Sądu tytułem zwrotu świadczenia nienależnego.

Kwota 91.694,01 zł to kwota, która została wypłacona tytułem kredytu, czyli wykonania umowy, a kwota 103.230,00 zł została przelana tytułem zwrotu świadczenia nienależnego.

Suma otrzymanych kwot mieści się w kwocie wpłacanej przez strony podczas spłaty kredytu.

Strony nie otrzymały nadwyżki ponad wartość wpłaconych kwot tytułem spłaty kredytu, strony zrzekły się kwoty 9.271,00 zł i odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia 21 kwietnia 2025 r.

Ponadto wskazano, że Sąd Okręgowy w (...) wydał wyrok z powództwa A i B.A w sprawie I (...), w którym zasądził od Banku na rzecz powodów kwotę 204.195,93 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 21 kwietnia 2025 r. do dnia zapłaty.

W dniu (...) 2026 r. A i B.A zawarli z Bankiem ugodę, w której rozliczono wzajemne roszczenia przed uprawomocnieniem się wyroku.

W § 2 ust. 1 lit. a ugody Strony potwierdziły, że Klient zapłacił na rzecz Banku kwotę 203.776,31 zł i 90,49 CHF. W § 2 ust. 2 ugody Strony zgodnie potwierdziły, że w związku z wykonaniem Umowy, Bank wypłacił na rzecz Klienta kwotę 91.694,01 zł. W § 2 ust. 2 lit. a ugody Bank zobowiązał się dokonać na rzecz Klienta zapłaty kwoty 103.230,00 zł tytułem zwrotu świadczenia nienależnego oraz części odsetek ustawowych za opóźnienie w płatności, o których mowa w wyroku Sądu w sprawie (...). Powyższa kwota została już przelana przez Bank.

W § 2 ust. 2 lit. b ugody Klient oświadczył, że w pełni zrzeka się dochodzenia od Banku roszczeń pieniężnych wynikających z/lub związanych z zawarciem umowy kredytu, w tym:

1. roszczenia o zwrot pozostałej części kwot wpłaconych na rzecz Banku,

2. wynagrodzenia za korzystanie przez Bank ze środków pieniężnych wpłaconych przez Klienta lub odsetek,

3. odszkodowania lub zadośćuczynienia za szkodę majątkową i/lub niemajątkową poniesioną przez Klienta,

4. waloryzacji środków pieniężnych wpłaconych przez Klienta,

5. dochodzenia od Banku pozostałych roszczeń zasądzonych w nieprawomocnym wyroku, w szczególności w zakresie przekraczającym kwotę, o której mowa w § 2 ust 2 lit a ugody.

Podsumowując, A i B.A przysługiwało roszczenie o zapłatę przez Bank kwoty 204.195,93 zł tytułem zwrotu świadczenia nienależnego oraz roszczenie o zapłatę odsetek za opóźnienie od płatności wyżej wskazanej kwoty od dnia 21 kwietnia 2025 roku do dnia zapłaty.

W zawartej ugodzie A i B.A potwierdzili, że Bank wypłacił na ich rzecz 91.694,01 zł oraz wyrazili zgodę na to, aby Bank zapłacił na ich rzecz kwotę 103.230,00 zł tytułem zwrotu świadczenia nienależnego oraz części odsetek ustawowych za opóźnienie w płatności wynikających z wyroku. W związku z powyższym A i B.A otrzymali od Banku łącznie kwotę 194.924,01 zł. Jest to kwota o 9.271,92 zł niższa niż ta zasądzona przez Sąd, a więc mimo iż ugoda nie zawiera wyraźnego zapisu w tym zakresie A i B.A zrzekli się roszczenia o zapłatę kwoty 9.271,92 zł tytułem świadczenia nienależnego zasądzonego w wyroku i roszczenia o zapłatę odsetek ustawowych za opóźnienie zasądzonych w wyroku. Mimo iż ugoda w § 2 ust. 2 lit. a wskazuje, iż wypłacona kwota obejmuje również odsetki, to w rzeczywistości wypłacona kwota jest niższa niż ta należna A i B.A, a więc zapis o odsetkach w § 2 ust. 2 lit. a znalazł się w ugodzie tylko po to, aby orzeczenie o zrzeczeniu odsetek w § 2 ust. 2 lit b ugody objęło również odsetki zasądzone w wyroku.

Wnioskodawca wskazuje, że kwota 103.230,00 zł nie zawiera odsetek, a jedynie zwrot części świadczenia nienależnego zasądzonego w wyroku.

Pytanie

Czy małżonkowie osiągnęli przychód, o którym mowa w art. art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu zawarcia ugody z bankiem z dnia (...) 2026 r. i powinni od tego przychodu uiścić podatek dochodowy dla osób fizycznych?

Państwa stanowisko w sprawie

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21,52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Z przepisu tego wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega - co do zasady - każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania.

Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei jest definiowany przez ustawodawcę w art. 11 ust. 1 ustawy, z którego wynika, że przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Za przychody należy zatem uznać otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Z definicji przychodu można wywieść, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) - mają definitywny, a nie zwrotny charakter. O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w sytuacji, gdy podatnik - czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też w wyniku określonego zdarzenia, które powoduje zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów - uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł. Odrębnym źródłem przychodów są m.in. określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 „inne źródła”. W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 177.

Użycie w tym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że katalog przychodów z innych źródeł ma otwarty charakter - nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe, które można przypisać do tego źródła.

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (tekst jedn.: Dz. U. z 2U26 r. poz. 38 z pozn. zm.). Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytu są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, Jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Z przytoczonej w niniejszej interpretacji definicji przychodu, zawartej w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wywieść należy, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

Na podstawie zawartej ugody małżonkowie otrzymali jedynie zwrot kwoty, która mieści się w kwocie wpłacanej podczas spłaty kredytu, a więc uznać trzeba, że małżonkowie nie uzyskali korzyści majątkowej, która mogłaby zostać potraktowana jako trwałe przysporzenie w ich majątku, spełniając w ten sposób definicję przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Tym samym, w związku z wypłatą przez bank na podstawie ugody kwoty (stanowiącej różnicę pomiędzy wpłatami na rzecz banku, obejmującymi spłatę rat kapitałowo-odsetkowych oraz koszty ubezpieczeń i prowizji a otrzymaną od banku kwotą kredytu), która to kwota nie będzie stanowiła dla małżonków przysporzenia i będzie jedynie zwrotem dokonanych wpłat na poczet spłaty kredytu, po stronie małżonków nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i w konsekwencji nie wystąpi również obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu.

Odnosząc się natomiast do kwestii odsetek, różnego rodzaju świadczenia oraz odsetki za zwłokę w wypłacie tychże świadczeń stanowią - co do zasady - przychód w rozumieniu cytowanego wyżej art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie oznacza to jednak, że wszystkie świadczenia z ww. tytułów są opodatkowane. Niektóre z nich, wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych określonym w art. 21 ust. 1 ww. ustawy, korzystają ze zwolnienia od podatku dochodowego.

Instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 i § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz. U. z 2U25 r. poz. 1U71 z pozn. zm.):

§ 1. Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

§ 2. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy.

Nie każde odsetki otrzymane przez osoby fizyczne podlegają opodatkowaniu. Ustawodawca przewidział w niektórych sytuacjach w odniesieniu do odsetek możliwość zwolnienia od podatku dochodowego. Takie zwolnienie przysługuje tylko wówczas, gdy przepis omawianej ustawy zawiera w tym przedmiocie wyraźne , postanowienie.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku dochodowego są odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Jak wynika z brzmienia tego przepisu zwolnienie to obejmuje tylko takie odsetki, które spełniają równocześnie dwa warunki:

1. są naliczane z tytułu nieterminowej wypłaty należności,

2. świadczenia, od których są naliczane nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym, są wolne od podatku dochodowego lub na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano od nich poboru podatku.

Wobec powyższego odsetki ustawowe za opóźnienie, stanowią dla małżonków przychód z innych źródeł stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jednakże w związku z tym, że jak wskazano ww. kwota, którą bank wypłacił małżonkom, w związku z zawarciem ugody, nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, to wypłacone odsetki będą korzystać ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b tej ustawy.

Przechodząc do kwestii zwrotu przez bank kosztów zastępstwa procesowego, stosownie do art. 98 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2026 r. poz. 468 z późn. zm.) do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Rownówartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu prowadzącego postępowanie.

Z kolei w myśl art. 98 § 3 ww. Kodeksu do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.

Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy.

Mając na uwadze powyższe, zwrot kosztów zastępstwa procesowego, w ramach zawartej ugody, nie spowoduje powstania przychodu u kredytobiorców, w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż zwracana przez bank kwota nie będzie przewyższała poniesionych przez kredytobiorców wydatków z tego tytułu. W takiej sytuacji zwrot ten nie stanowi po ich stronie przysporzenia, wzrostu majątku. Otrzymana kwota będzie stanowiła jedynie zwrot poniesionych wcześniej wydatków. Dlatego otrzymany przez małżonków na podstawie ugody zwrot kosztów zastępstwa procesowego nie stanowi przychodu opodatkowanego podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

W myśl art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:

• dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz

• dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

• pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;

• pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny. Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Źródła przychodów zostały określone przez ustawodawcę w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy:

Źródłem przychodów są inne źródła.

Stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ww. ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 tej ustawy:

Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

Stosownie natomiast do treści art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795):

Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, ugoda jest zawierana w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. Poza tym, zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

Z treści wniosku wynika, że (...) 2006 r. zawarli Państwo umowę kredytu w kwocie 40.884,80 zł indeksowanego kursem CHF. (...) 2008 r. podpisali Państwo aneks do umowy, w wyniku którego kwota kredytu została podwyższona do wysokości 92.762,80 zł. (...) 2026 r. zawarli Państwo z Bankiem E ugodę, w wyniku której Bank wypłacił małżonkom kwotę 103.230,00 zł, kwotę 10.800,00 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego oraz 500,00 zł tytułem połowy opłaty sądowej od pozwu. Wyjaśnił Pan, że kwota 103.230,00 zł nie zawiera odsetek, a jedynie zwrot części świadczenia nienależnego zasądzonego w wyroku.

Strony spłaciły kredyt w łącznej wysokości 204.195,93 zł – taka kwota została zasądzona w nieprawomocnym wyroku Sądu tytułem zwrotu świadczenia nienależnego. Bank wypłacił Państwu tytułem kredytu 91.694.01 zł. Suma otrzymanych kwot mieści się w kwocie wpłacanej przez strony podczas spłaty kredytu.

W świetle przedstawionych okoliczności sprawy stwierdzić należy, skoro kwota 103.230,00 zł, nie przekracza różnicy pomiędzy dokonanymi wpłatami na rzecz Banku z tytułu spłaty rat kapitałowo-odsetkowych, a kwotą kapitału wypłaconego przez Bank w ramach umowy kredytu, to jej otrzymanie nie spowodowało po Państwa stronie przysporzenia majątkowego. Tym samym z tego tytułu nie powstał po Państwa stronie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wypłata ta jest zatem neutralna podatkowo.

Natomiast, w kwestii zwrotu opłaty od pozwu oraz kosztów zastępstwa procesowego, należy wskazać, że zgodnie z art. 98 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468 ze zm.):

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).

Stosownie do art. 98 § 2 ww. ustawy:

Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu prowadzącego postępowanie.

Z kolei w myśl art. 98 § 3 tej ustawy:

Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.

Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego:

Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy.

Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu (w tym zastępstwa procesowego i opłaty od wniesionego pozwu) mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez stronę. Zwrot kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty od wniesionego pozwu przez Bank na Państwa rzecz, w ramach zawartej Ugody, nie spowodował powstania u Państwa przychodu, o którym mowa w art. 20 ust. 1 w związku z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, w zakresie, w jakim odpowiada faktycznie poniesionym przez Państwa wydatkom. Środki te nie stanowią przysporzenia po Państwa stronie i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ w związku z dokonanym zwrotem ww. kosztów nie nastąpiło realne przysporzenie majątkowe. Kwota ta stanowi jedynie zwrot poniesionych wcześniej wydatków – nie jest więc przychodem podlegającym opodatkowaniu. Dla celów podatkowych otrzymana kwota tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego jest obojętna podatkowo.

Końcowo należy wskazać, że skoro kwota 103.230,00 zł nie zawiera odsetek, a jedynie zwrot części świadczenia nienależnego zasądzonego w wyroku, w sprawie nie powstał przychód z innych źródeł stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, do którego ewentualnie mogłoby mieć zastosowanie zwolnienie od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Dodatkowe informacje

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretację indywidualną w trybie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego podanego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Należy wskazać, że przy wydawaniu interpretacji organ dokonał wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku.

Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawiony we wniosku stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) jest zgodny ze stanem rzeczywistym. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Jeżeli zatem, przedstawiony we wniosku opis stanu faktycznego będzie różnił się od występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Państwa w zakresie przedstawionego stanu faktycznego.

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1. z zastosowaniem art. 119a;

2. w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3. z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Zainteresowany będący stroną postępowania (art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.