0112-KDIL1-1.4012.456.2026.2.AR

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

28 maja 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 26 maja 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług dotyczący prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących zakupy dokonywane w związku z realizacją projektu pn. „(...)”. Uzupełnili go Państwo pismem z 26 czerwca 2026 r. (wpływ 29 czerwca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Gmina A (dalej: Gmina) przystępuje do realizacji projektu dofinansowanego w ramach Fundusze Europejskie (...) 2021-2027 (Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego) pn. „(...)” (dalej: Projekt lub Inwestycja). Termin realizacji Projektu: rok (...).

Przedmiotem Projektu jest budowa infrastruktury wodociągowej na terenie Gminy.

Projekt zakłada:

1. Budowę sieci wodociągowej (…).

2. Zabudowę (…).

3. Budowę sieci wodociągowej (…).

4. Budowę (…) zbiornika (…).

Projekt przyczyni się do ograniczanie strat wody oraz efektywnego wykorzystania istniejących zasobów wody pitnej.

Wnioskodawcą dla Projektu jest Gmina – jednostka samorządu terytorialnego, posiadająca osobowość prawną, działająca na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, z późniejszymi zmianami oraz własnego statutu. Wdrażając niniejszy Projekt, Gmina zrealizuje takie cele i zadania własne, jak: ochrona środowiska naturalnego, racjonalne gospodarowanie jego cennymi zasobami (wodą), czy tworzenie korzystnych warunków zamieszkiwania i prowadzenia działalności gospodarczej na jej terenie.

Właścicielem majątku, uzyskanego w drodze realizacji Projektu będzie po jego zakończeniu Gmina.

Wybudowana infrastruktura wykorzystywana będzie przez Gminę (za pośrednictwem Zakładu Usług Komunalnych – zwanym dalej ZUK) w celach, związanych z prowadzeniem gospodarki wodno- ściekowej. Ogół produktów, uzyskanych w drodze realizacji inwestycji nie zostanie w okresie 5-ciu lat, od momentu uzyskania przez Gminę ostatecznej płatności, w ramach zrealizowanego przedsięwzięcia sprzedany, wydzierżawiony, ani w żaden inny sposób przekazany jakimkolwiek podmiotom. Będą one stanowić wyłączną własność Gminy, w nieodpłatnym użytkowaniu Zakładu Usług Komunalnych (sieć wodociągowa, elementy systemu zaopatrzenia terenu gminy w wodę: (…).

Wnioskodawca, wykorzystując własne zasoby organizacyjne i finansowe, gwarantuje, iż w trakcie projektu lub do pięciu lat po uzyskania ostatecznej płatności w ramach zrealizowanej Inwestycji wybudowane elementy infrastruktury wodociągowej będą trwale wykorzystywane zgodnie z założeniami Projektu, a w sytuacji, gdy wymagać będą one dodatkowych zabiegów modernizacyjnych, bądź remontu Beneficjent przeprowadzi te działania we własnym zakresie, finansując związane z tym koszty środkami własnymi. Działania dot. sieci wodociągowej i jej elementów będą podejmowane i przeprowadzane przez ZUK w A, którego jednym z obowiązków jest zagwarantowanie zdolności zarządzanych urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych m.in. do odprowadzania ścieków oraz dostarczania wody w sposób ciągły i niezawodny.

Nie przewiduje się zmian organizacyjnych i prawnych, które mogłyby skutkować zmianą własności projektu, bądź też zmianą zarządzającego Projektem. Wnioskodawca – Gmina posiada zdolność organizacyjną i finansową do przeprowadzenia tego przedsięwzięcia, jest też zdolny do zachowania trwałości produktów oraz osiągniętych rezultatów Projektu.

Nadzór nad właściwym użytkowaniem i wykorzystywaniem przedmiotu przedsięwzięcia pełnić będzie Wójt Gminy, a za utrzymanie rozbudowanego systemu w dłuższej perspektywie czasowej odpowiedzialny będzie ZUK w A. Jest to jednostka organizacyjna Gminy, prowadząca działalność między innymi w zakresie: realizacji dostaw wody na rzecz gospodarstw domowych, osób prawnych oraz innych jednostek organizacyjnych, nieposiadających osobowości prawnej, a także eksploatacji i konserwacji oraz remontów urządzeń sieci wodociągowej. ZUK posiada kadry o wystarczających kwalifikacjach dla zapewnienia funkcjonowania zrealizowanego projektu w fazie operacyjnej.

Bieżącą działalnością ZUK zarządza Kierownik, który zawiera umowy cywilno-prawne w imieniu Gminy, w ramach udzielonego mu pełnomocnictwa przez Wójta Gminy. Komórki, składające się na strukturę organizacyjną ZUK to: (…). Organizację wewnętrzną ZUK określa regulamin, nadawany przez Kierownika. Ogół działalności ZUK jest finansowany z przychodów własnych. Źródłami przychodów ZUK są m.in.: wpłaty z tytułu odbioru ścieków do oczyszczalni, wpłaty za dostarczenie wody, czy inne wpłaty za świadczone usługi. ZUK użytkuje nieodpłatnie środki trwałe, będące mieniem komunalnym, którymi rozporządza w ramach swojej bieżącej działalności zgodnie z ich przeznaczeniem. Model ten przewidziany jest dla sieci kanalizacji sanitarnej oraz sieci wodociągowej, budowanej przez Gminę w ramach realizacji niniejszej Inwestycji.

ZUK w A już obecnie eksploatuje stację uzdatniania wody (…).

Infrastruktura ta została zmodernizowana w ramach realizacji projektu: pn. „(…)”, jej aktualne parametry są wystarczające z punktu widzenia możliwości zasilenia wodą sieci, budowanej w ramach realizowanej inwestycji.

Wnioskodawca jest czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT.

Zakład Usług Komunalnych w A jest jednostką organizacyjną Gminy działającą w formie zakładu budżetowego.

Na fakturach dokumentujących zakup towarów i usług związanych z realizacją Projektu jako nabywca będzie widniała Gmina.

Ww. Inwestycja służyć będzie realizacji zadań publicznoprawnych gminy zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 662).

Część infrastruktury, która powstanie w związku z realizacją Projektu, dotycząca:

1. budowy sieci wodociągowej (…),

2. zabudowy (…),

3. budowy sieci wodociągowej (…),

będzie wykorzystywana przez Wnioskodawcę wyłącznie za odpłatnością.

Dostarczenie wody do gospodarstw domowych odbywać się będzie na podstawie umowy cywilnoprawnej, zawieranej przez ZUK w A, a osobami fizycznymi – mieszkańcami Gminy.

W ramach Projektu zostanie wybudowany również (...) zbiornik wody (…). Wydatki związane z tą infrastrukturą są wydatkami mieszanymi, tj. związane jednocześnie z działalności gospodarczą i statutową. Nie istnieje możliwość przypisania dokonywanych w ramach realizacji tego przedsięwzięcia zakupów do poszczególnych rodzajów działalności, tj. działalności gospodarczej i działalności innej niż gospodarcza.

Doprecyzowanie i uzupełnienie opisu sprawy

1. Wydatki inwestycyjne związane z planowaną Inwestycją będą stanowić wydatki bezpośrednio i wyłącznie związane z działalnością w zakresie dostarczania wody.

2. W realizowanym Projekcie będą wyodrębnione wydatki oddzielnie dla zadań:

1. budowa sieci wodociągowej (…),

2. zabudowa (…),

3. budowa sieci wodociągowej (…),

4. budowa (…) zbiornika wody (…).

3. Nabywane towary i usługi w zakresie inwestycji dotyczącej:

1. budowy sieci wodociągowej (…),

2. zabudowy (…),

3. budowy sieci wodociągowej (…)

będą wykorzystywane wyłącznie do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

4. Towary i usługi zakupione w ramach realizacji Inwestycji w zakresie „(…)” będą wykorzystywane do czynności opodatkowanych podatkiem VAT, tj. dostarczanie wody mieszkańcom za odpłatnością na podstawie umów cywilnoprawnych oraz niepodlegających opodatkowaniu tym podatkiem, tj. dostarczanie wody za odpłatnością do jednostek scentralizowanych.

5. Gmina zamierza dokonywać odliczenia podatku VAT od wydatków w zakresie „(…)” na podstawie par. 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 999)

Pytanie

Czy Gmina będzie miała prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących zakupy dokonywane w związku z realizacją projektu pn. „(...)”?

Państwa stanowisko w sprawie (ostatecznie uzupełnione w piśmie z 26 czerwca 2026 r.)

Zdaniem Gminy, w przypadku odliczenia podatku VAT z faktur zakupowych dotyczących:

1. budowy sieci wodociągowej (…),

2. zabudowy (…),

3. budowy sieci wodociągowej (…),

Gmina może odliczyć podatek w 100%.

Wytworzona w ramach Projektu infrastruktura będzie wykorzystywana do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Zakład Usług Komunalnych, jako podmiot wykonujący usługi w zakresie dostarczania wody, występować będzie jako strona zawieranych z mieszkańcami umów.

Wydatki związane z budową (…) zbiornika wody uzdatnionej w B są wydatkami mieszanymi, tj. związane jednocześnie z działalności gospodarczą i statutową. Nie istnieje możliwość przypisania dokonywanych w ramach realizacji tego przedsięwzięcia zakupów do poszczególnych rodzajów działalności, tj. działalności gospodarczej i działalności innej niż gospodarcza.

W tym przypadku Gminie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego przy zastosowaniu sposobu określenia proporcji obliczonego dla jednostki organizacyjnej wykorzystującej zakupione towary i usługi (prewskaźnik ZUK).

W związku z powyższym podtrzymują Państwo stanowisko, że w zakresie:

1. budowy sieci wodociągowej (…),

2. zabudowy (…),

3. budowy sieci wodociągowej (…),

Gminie przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT w całości, gdyż towary i usługi będą wykorzystywane wyłącznie do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

Natomiast w zakresie „(…)” istnieje możliwość odliczenia podatku VAT prewskaźnikem Zakładu Usług Komunalnych, tj. własnej jednostki, za pośrednictwem, której wybudowana infrastruktura będzie wykorzystywana w celach związanych z prowadzeniem gospodarki wodnej.

Prewskaźnik wyliczony zgodnie z ww. rozporządzeniem.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.) – zwanej dalej „ustawą”:

W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

a) nabycia towarów i usług,

b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Jak wynika z powołanych przepisów, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

Jednocześnie z zasady tej wynika, że odliczenie podatku naliczonego może być częściowe, tzn. w tej części, w jakiej dane towary lub usługi, z którymi związany jest podatek naliczony są wykorzystywane do realizacji czynności opodatkowanych, z pominięciem tej części podatku od tych towarów i usług, w jakiej towary te (usługi) są wykorzystywane do wykonywania czynności nieopodatkowanych podatkiem VAT.

Podkreślić należy, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym:

Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

W świetle art. 88 ust. 4 ustawy:

Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.

Zgodnie z powyższą regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.

Należy ponadto zauważyć, że formułując w art. 86 ust. 1 ustawy warunek związku ze sprzedażą opodatkowaną, ustawodawca nie uzależnia prawa do odliczenia od związku zakupów z obecnie wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Wystarczającym jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towarów lub usług przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakupy te dokonane są w celu ich wykorzystania w ramach jego działalności opodatkowanej.

W każdym przypadku należy dokonać oceny, czy intencją podatnika wykonującego określone czynności, z którymi łączą się skutki podatkowo-prawne, było wykonywanie czynności opodatkowanych.

Z uwagi na brzmienie cytowanych przepisów ustawy należy zauważyć, że obowiązkiem podatnika jest przypisanie konkretnych wydatków do określonego rodzaju sprzedaży, z którymi wydatki te są związane. Podatnik ma zatem obowiązek odrębnego określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. alokacji podatku.

Wyrażoną w cytowanym powyżej art. 86 ust. 1 ustawy generalną zasadę uprawniającą do odliczenia podatku naliczonego, uzupełniają regulacje zawarte w art. 86 ust. 2a-2h ustawy oraz art. 90 ustawy.

W oparciu o art. 86 ust. 2a ustawy:

W przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 - w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej „sposobem określenia proporcji”. Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.

Stosownie do treści art. 86 ust. 2b ustawy:

Sposób określenia proporcji najbardziej odpowiada specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć, jeżeli:

1. zapewnia dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane oraz

2. obiektywnie odzwierciedla część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 - w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.

Przepis art. 86 ust. 2c ustawy stanowi, że:

Przy wyborze sposobu określenia proporcji można wykorzystać w szczególności następujące dane:

1. średnioroczną liczbę osób wykonujących wyłącznie prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie osób wykonujących prace w ramach działalności gospodarczej i poza tą działalnością;

2. średnioroczną liczbę godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą i poza tą działalnością;

3. roczny obrót z działalności gospodarczej w rocznym obrocie podatnika z działalności gospodarczej powiększonym o otrzymane przychody z innej działalności, w tym wartość dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, otrzymanych na sfinansowanie wykonywanej przez tego podatnika działalności innej niż gospodarcza;

4. średnioroczną powierzchnię wykorzystywaną do działalności gospodarczej w ogólnej średniorocznej powierzchni wykorzystywanej do działalności gospodarczej i poza tą działalnością.

W myśl art. 86 ust. 2d ustawy:

W celu obliczenia kwoty podatku naliczonego w przypadku, o którym mowa w ust. 2a, przyjmuje się dane za poprzedni rok podatkowy.

Natomiast stosownie do art. 86 ust. 2e ustawy:

Podatnik rozpoczynający w danym roku podatkowym wykonywanie działalności gospodarczej i działalności innej niż działalność gospodarcza w celu obliczenia kwoty podatku naliczonego w przypadku, o którym mowa w ust. 2a, przyjmuje dane wyliczone szacunkowo. Podatnik jest obowiązany zawiadomić naczelnika urzędu skarbowego o przyjętych danych wyliczonych szacunkowo w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym ten sposób określenia proporcji został zastosowany po raz pierwszy, nie później jednak niż w dniu przesłania ewidencji, o której mowa w art. 109 ust. 3.

W świetle art. 86 ust. 2f ustawy:

Przepis ust. 2e stosuje się również, gdy podatnik uzna, że w odniesieniu do wykonywanej przez niego działalności i dokonywanych przez niego nabyć dane za poprzedni rok podatkowy byłyby niereprezentatywne.

Na mocy art. 86 ust. 2g ustawy:

Proporcję określa się procentowo w stosunku rocznym. Proporcję tę zaokrągla się w górę do najbliższej liczby całkowitej. Przepisy art. 90 ust. 5, 6, 9a, 10 i 10c-10g stosuje się odpowiednio.

W myśl art. 86 ust. 2h ustawy:

W przypadku gdy podatnik, dla którego sposób określenia proporcji wskazują przepisy wydane na podstawie ust. 22, uzna, że wskazany zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie ust. 22 sposób określenia proporcji nie będzie najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez niego działalności i dokonywanych przez niego nabyć, może zastosować inny bardziej reprezentatywny sposób określenia proporcji.

Natomiast z treści art. 86 ust. 22 ustawy wynika, że:

Minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, określić w przypadku niektórych podatników sposób określenia proporcji uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć oraz wskazać dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem tego sposobu określenia proporcji, uwzględniając specyfikę prowadzenia działalności przez niektórych podatników i uwarunkowania obrotu gospodarczego.

Na podstawie powyższej delegacji, zostało wydane rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 999), zwane dalej „rozporządzeniem”.

Zgodnie z § 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia:

Rozporządzenie:

1. określa w przypadku niektórych podatników sposób określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć, zwany dalej ,,sposobem określenia proporcji'';

2. wskazuje dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem sposobu określenia proporcji.

W rozporządzeniu tym zostali wskazani podatnicy, do których przepisy w nim zawarte się odnoszą. Są to: jednostki samorządu terytorialnego, samorządowe instytucje kultury, państwowe instytucje kultury, uczelnie publiczne, instytuty badawcze.

W świetle zapisów § 2 pkt 8 rozporządzenia:

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o jednostkach organizacyjnych jednostki samorządu terytorialnego – rozumie się przez to:

a) urząd obsługujący jednostkę samorządu terytorialnego,

b) jednostkę budżetową,

c) zakład budżetowy.

Według § 2 pkt 7 rozporządzenia:

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o zakładzie budżetowym - rozumie się przez to utworzony przez jednostkę samorządu terytorialnego samorządowy zakład budżetowy.

Na mocy § 3 ust. 1 rozporządzenia:

W przypadku jednostki samorządu terytorialnego sposób określenia proporcji ustala się odrębnie dla każdej z jednostek organizacyjnych jednostki samorządu terytorialnego.

Oznacza to, że sposób określenia proporcji ustala się odrębnie dla:

· urzędu obsługującego jednostki samorządu terytorialnego (tj. urzędu Gminy, urzędu miasta, starostwa powiatowego oraz urzędu marszałkowskiego),

· jednostki budżetowej,

· zakładu budżetowego.

W przypadku jednostek samorządu terytorialnego, nie będzie ustalany jeden „całościowy” sposób określenia proporcji dla jednostek samorządu terytorialnego jako osoby prawnej, tylko będą ustalane odrębnie sposoby określenia proporcji dla wymienionych wyżej jego poszczególnych jednostek organizacyjnych.

W § 3 ust. 2, ust. 3 i ust. 4 rozporządzenia ustawodawca podał ustalony według wzoru sposób określania proporcji w przypadku urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego, w przypadku jednostki budżetowej oraz zakładu budżetowego.

Stosownie do treści § 3 ust. 4 rozporządzenia:

Jako sposób określenia proporcji uznaje się w przypadku zakładu budżetowego sposób ustalony według wzoru:

X = A x 100/P

gdzie poszczególne symbole oznaczają:

X – proporcję określoną procentowo, zaokrągloną w górę do najbliższej liczby całkowitej,

A – roczny obrót z działalności gospodarczej zrealizowany przez zakład budżetowy, stanowiący część rocznego obrotu jednostki samorządu terytorialnego z działalności gospodarczej,

P – przychody wykonane zakładu budżetowego.

Zgodnie z § 2 pkt 11 rozporządzenia:

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o przychodach wykonanych zakładu budżetowego - rozumie się przez to przychody zakładu budżetowego w rozumieniu ustawy o finansach publicznych, w tym dotacje przekazane temu zakładowi z budżetu jednostki samorządu terytorialnego, pomniejszone o kwoty dotacji, które zostały zwrócone, wynikające ze sprawozdania z wykonania planu finansowego, z których zakład ten pokrywał koszty swojej działalności wykonując przypisane mu zadania jednostki samorządu terytorialnego, z wyjątkiem odsetek od środków na rachunkach bankowych zaliczonych do przychodów z mienia tego zakładu budżetowego oraz odszkodowań należnych temu zakładowi innych niż odszkodowania stanowiące zapłatę, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy.

Należy zauważyć, że powołany wyżej przepis art. 86 ust. 2a ustawy wprost określa, co stanowi kwotę podatku naliczonego w przypadku nabycia towarów i usług, wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych. Zgodnie z tą normą, w przypadku nabycia towarów i usług, wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza (z wyjątkiem wykorzystania na cele osobiste, do których może mieć zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy), w sytuacji gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej.

Podkreślenia wymaga, że dla stwierdzenia, czy działalność lub transakcje stanowią „cele inne niż związane z działalnością gospodarczą” znaczenie ma, czy mieszczą się one w przedmiocie działalności danej jednostki.

Cele prowadzonej działalności gospodarczej należy rozpatrywać w kontekście definicji działalności gospodarczej, określonej w art. 15 ust. 2 i ust. 3 ustawy. W związku z prowadzeniem działalności gospodarczej u podatnika mogą wystąpić działania czy sytuacje, które nie generują opodatkowania podatkiem VAT. „Towarzyszą” one działalności gospodarczej i nie stanowią obok niej odrębnego przedmiotu działalności podatnika. Nie podlegają one opodatkowaniu podatkiem VAT, jednakże ich występowanie nie oznacza, że u podatnika występują czynności wykonywane poza działalnością gospodarczą.

Natomiast przez cele inne rozumie się sferę działalności danego podmiotu niebędącą działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 i ust. 3 ustawy (przykładowo działalność podmiotu w charakterze organu władzy czy nieodpłatną działalność statutową).

Z powołanych powyżej przepisów wynika, że w celu odliczenia podatku naliczonego, w pierwszej kolejności podatnik winien przyporządkować ponoszone wydatki do poszczególnych rodzajów działalności (opodatkowanej podatkiem VAT, zwolnionej i niepodlegającej opodatkowaniu tym podatkiem). W przypadku zakupów bezpośrednio związanych z działalnością opodatkowaną, podatnik, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, odlicza podatek naliczony w całości. Natomiast w sytuacji, gdy takie przyporządkowanie nie jest możliwe, a wydatki służą zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, podatnik winien ustalić proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy.

Należy wskazać, że na zakres prawa do odliczeń w sposób bezpośredni wpływa również pojmowanie statusu danego podmiotu jako podatnika podatku od towarów i usług wykonującego czynności opodatkowane. Tylko podatnik w rozumieniu art. 15 ustawy, ma prawo do odliczenia podatku naliczonego. Co do zasady status podatnika związany jest z prowadzeniem przez dany podmiot działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Natomiast zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Według art. 15 ust. 6 ustawy:

Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Oznacza to, że organ władzy publicznej będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań oraz, gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.

Jak wynika z powyższego, wyłączenie organów władzy publicznej z kategorii podatnika ma charakter wyłącznie podmiotowo-przedmiotowy.

W świetle wskazanych unormowań jednostki samorządu terytorialnego na gruncie podatku od towarów i usług występować mogą w dwojakim charakterze:

- podmiotów niebędących podatnikami, gdy realizują zadania nałożone na nich odrębnymi przepisami prawa, oraz

- podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności na postawie umów cywilnoprawnych.

Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Z powołanych wyżej przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki (urzędy) czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy itp., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych) – tylko w tym zakresie ich czynności mają charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.

W myśl art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662):

Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.

Stosownie do art. 6 ust. 1 ww. ustawy o samorządzie gminnym:

Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy o samorządzie gminnym:

Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz.

Wskazali Państwo, że:

· Są Państwo czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT.

· Gmina przystępuje do realizacji Projektu dofinansowanego w ramach Fundusze Europejskie (...) 2021-2027 (Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego). Termin realizacji projektu rok (...).

· Przedmiotem Projektu jest budowa infrastruktury wodociągowej na terenie Gminy. Projekt przyczyni się do ograniczenia strat wody oraz efektywnego wykorzystania istniejących zasobów wody pitnej.

· Projekt zakłada:

1. Budowę sieci wodociągowej (…).

2. Zabudowę (…).

3. Budowę sieci wodociągowej (…).

4. Budowę (…) zbiornika wody uzdatnionej w B.

· Właścicielem majątku, uzyskanego w drodze realizacji Projektu będzie po jego zakończeniu Gmina – w nieodpłatnym użytkowaniu Zakładu Usług Komunalnych (sieć wodociągowa, elementy systemu zaopatrzenia terenu gminy w wodę: (…).

· Nadzór nad właściwym użytkowaniem i wykorzystywaniem przedmiotu przedsięwzięcia pełnić będzie Wójt Gminy, a za utrzymanie rozbudowanego systemu w dłuższej perspektywie czasowej odpowiedzialny będzie ZUK w A.

· ZUK jest jednostką organizacyjną Gminy działającą w formie zakładu budżetowego.

· Na fakturach dokumentujących zakup towarów i usług związanych z realizacją Projektu jako nabywca będzie widniała Gmina.

· Inwestycja służyć będzie realizacji zadań publicznoprawnych Gminy zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym.

· Wydatki inwestycyjne związane z planowaną Inwestycją będą stanowić wydatki bezpośrednio i wyłącznie związane z działalnością w zakresie dostarczania wody.

· W realizowanym Projekcie będą wyodrębnione wydatki oddzielnie dla zadań:

1. budowa sieci wodociągowej (…),

2. zabudowa (…),

3. budowa sieci wodociągowej (…),

4. budowa (…) zbiornika wody uzdatnionej w B.

· Nabywane towary i usługi w zakresie inwestycji dotyczącej:

1. budowy sieci wodociągowej (…),

2. zabudowy (…),

3. budowy sieci wodociągowej (…)

będą wykorzystywane wyłącznie do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług (odpłatne dostarczanie wody mieszkańcom Gminy na podstawie umów cywilnoprawnych).

· Towary i usługi zakupione w ramach realizacji Inwestycji w zakresie „(…)” będą wykorzystywane do czynności opodatkowanych podatkiem VAT, tj. dostarczanie wody mieszkańcom za odpłatnością na podstawie umów cywilnoprawnych oraz niepodlegających opodatkowaniu tym podatkiem, tj. dostarczanie wody za odpłatnością do jednostek scentralizowanych.

· Gmina zamierza dokonywać odliczenia podatku VAT od wydatków związanych z Projektem w zakresie „(…)” na podstawie § 3 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników.

Państwa wątpliwości dotyczą prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących zakupy dokonywane w związku z realizacją Projektu.

Jak wynika z powołanych powyżej przepisów prawa, odliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy, uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez podatnika podatku VAT w ramach działalności gospodarczej do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

Podatnik w celu odliczenia podatku naliczonego, w pierwszej kolejności ma obowiązek odrębnego określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. bezpośredniej alokacji. Jeżeli takie wyodrębnienie jest możliwe, podatnikowi, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, przysługuje pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi w ramach działalności gospodarczej, brak jest natomiast takiego prawa w stosunku do podatku naliczonego związanego z zakupem towarów i usług wykorzystywanych do wykonywania czynności niepodlegających temu podatkowi oraz zwolnionych z opodatkowania. Natomiast w sytuacji, gdy takie przyporządkowanie nie jest możliwe, a wydatki służą zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, podatnik winien ustalić proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy.

Mając na uwadze powołane przepisy prawa należy stwierdzić, że w odniesieniu do realizowanego Projektu w części dotyczącej wydatków na zakup towarów i usług związanych z:

1. budową sieci wodociągowej (…),

2. zabudową (…),

3. budową sieci wodociągowej (…)

– będzie spełniony warunek uprawniający do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy.

Jak bowiem wskazali Państwo w opisie sprawy nabywane towary i usługi w związku z budową sieci wodociągowej (…) wraz z zabudową (…) oraz budową sieci wodociągowej (…) będą wykorzystywane wyłącznie do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług (odpłatne dostarczanie wody mieszkańcom Gminy na podstawie umów cywilnoprawnych). Ponadto, jak wynika z opisu sprawy, w realizowanym Projekcie zostaną wyodrębnione wydatki oddzielnie dla poszczególnych zadań.

W związku z powyższym – na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy – będą Państwo mieli prawo do pełnego obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od wydatków ponoszonych w związku z realizacją Projektu w części dotyczącej wydatków poniesionych na: budowę sieci wodociągowej (…) wraz z zabudową (…) oraz budowę sieci wodociągowej (…). Prawo to będzie Państwo przysługiwać pod warunkiem niezaistnienia przesłanek wskazanych w art. 88 ustawy.

Z kolei w odniesieniu do wydatków na zakup towarów i usług związanych z realizacją Projektu w części dotyczącej budowy (…) zbiornika wody uzdatnionej w B, wskazali Państwo, że wydatki w ww. części Projektu będą wykorzystywane do czynności opodatkowanych podatkiem VAT (dostarczanie wody mieszkańcom za odpłatnością na podstawie umów cywilnoprawnych) oraz czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT (dostarczanie wody za odpłatnością do jednostek scentralizowanych) i Gmina nie będzie miała możliwości przypisania wydatków ponoszonych w związku z Projektem w ww. części do poszczególnych rodzajów działalności, tj. działalności gospodarczej i działalności innej niż gospodarcza.

Wskazali Państwo również, że Gmina będzie wykorzystywała powstałą w ramach Projektu infrastrukturę za pośrednictwem ZUK (zakładu budżetowego) w celach, związanych z prowadzeniem gospodarki wodno-ściekowej (m.in. w zakresie: realizacji dostaw wody na rzecz gospodarstw domowych, osób prawnych oraz innych jednostek organizacyjnych, nieposiadających osobowości prawnej, a także eksploatacji i konserwacji oraz remontów urządzeń sieci wodociągowej).

Zatem, gdy nie będą Państwo mieli możliwości przypisania wydatków ponoszonych w związku z Projektem w zakresie „(…)” w całości do działalności gospodarczej, będzie Państwu przysługiwać na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, prawo do częściowego obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w takim zakresie w jakim wydatki te będą związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług z uwzględnieniem zasad określonych w art. 86 ust. 2a i następne ustawy oraz proporcji wskazanej w § 3 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników – właściwej dla jednostki organizacyjnej Gminy, tj. zakładu budżetowego, za pośrednictwem którego Gmina będzie wykorzystywała infrastrukturę powstałą w ramach Projektu do działalności wodno-kanalizacyjnej.

Podsumowanie

Gmina – na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy – będzie miała prawo do pełnego odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących zakupy dokonywane w związku z realizacją projektu pn. „(...)” w części dotyczącej wydatków poniesionych na:

1) budowę sieci wodociągowej (…);

2) zabudowę (…);

3) budowę sieci wodociągowej (…).

Gmina będzie miała prawo do częściowego odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących zakupy dokonywane w związku z realizacją Projektu w części dotyczącej wydatków poniesionych na budowę (…) zbiornika wody uzdatnionej w B na podstawie art. 86 ust. 1 w zw. z art. 86 ust. 2a i następne ustawy oraz proporcji określonej w § 3 ust. 4 rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2015 r.

Przy czym prawo to będzie Państwu przysługiwać pod warunkiem niewystąpienia przesłanek negatywnych określonych w art. 88 ustawy.

W konsekwencji, Państwa stanowisko uznałem za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa:

Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.

Jestem ściśle związany z przedstawionym we wniosku opisem zdarzenia przyszłego. Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Ta interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego co oznacza, że w przypadku gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1. z zastosowaniem art. 119a;

2. w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3. z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.