Nowy tekst jednolity ustawy emerytalnej: co naprawdę zmieniło się po reformach z 2025 r.

Dz.U. z 2026 r. poz. 1070 nie jest kolejną reformą funduszy emerytalnych, lecz aktualnym, uporządkowanym brzmieniem ustawy z 1997 r. Jego znaczenie jest jednak bardzo praktyczne: pozwala pracować na jednym tekście, który obejmuje zmiany obowiązujące po nowelizacjach z 2025 i 2026 r. Trzeba tylko pamiętać, że o zakresie obowiązku i jego dacie rozstrzygają także przepisy nowelizujące.

Kontekst: nowy tekst jednolity, a nie nowa ustawa

Marszałek Sejmu ogłosił 31 lipca 2026 r. tekst jednolity ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych w Dz.U. z 2026 r. poz. 1070. Tekst jednolity to urzędowo zredagowana, ujednolicona wersja aktu: zbiera ustawę podstawową i zmiany rozproszone po późniejszych nowelizacjach. Nie jest samodzielną ustawą zmieniającą i dlatego samo jego ogłoszenie nie tworzy nowych obowiązków.

Obwieszczenie wyraźnie wskazuje, że aktualne brzmienie ustawy uwzględnia stan prawny na 21 lipca 2026 r. oraz pięć ustaw zmieniających, w tym ustawę z 12 września 2025 r. o zmianie ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych.

„ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1113), z uwzględnieniem stanu prawnego na dzień 21 lipca 2026 r.”

— § 1 pkt 1 obwieszczenia, Dz.U. 2026 poz. 1070

Punktem odniesienia dla wcześniejszej pracy był tekst jednolity ogłoszony w Dz.U. z 2024 r. poz. 1113. Nowy tekst obejmuje m.in. rozwiązania wprowadzone ustawą nowelizującą z 12 września 2025 r. (Dz.U. poz. 1425), która weszła w życie 1 stycznia 2026 r. Oznacza to, że analizując zdarzenia do 31 grudnia 2025 r., nie można automatycznie stosować aktualnego brzmienia przepisów.

Podstawowa konstrukcja ustawy pozostaje niezmienna. Fundusz jest osobą prawną, czyli samodzielnym podmiotem praw i obowiązków, a jego organem jest towarzystwo emerytalne. Towarzystwo tworzy fundusz, zarządza nim i reprezentuje go wobec innych osób. Tego rozdzielenia nie wolno pomijać w dokumentacji: fundusz i towarzystwo nie są tym samym podmiotem, choć to towarzystwo działa jako organ funduszu.

Co dokładnie mówią przepisy: ogłoszenia, statut i dokumenty członka

Najbardziej widoczny kierunek nowelizacji z 2025 r. to przeniesienie szeregu obowiązków informacyjnych do internetu. Ustawa posługuje się konkretną formułą: „ogólnodostępna strona internetowa przeznaczona do ogłoszeń funduszu”. Nie chodzi więc o dowolne miejsce w sieci ani wyłącznie o stronę towarzystwa, lecz o stronę przeznaczoną do ogłoszeń danego funduszu.

Zmiany objęły art. 13 ust. 3 pkt 1, art. 13 ust. 4 pkt 6 oraz art. 13 ust. 4a pkt 5. We wszystkich tych jednostkach wskazano tę właśnie stronę jako kanał ogłoszeń funduszu. Tę samą regułę ustawodawca zastosował w art. 70 ust. 1: otwarty fundusz emerytalny (OFE) ma niezwłocznie ogłosić tam treść zezwolenia organu nadzoru na przejęcie zarządzania funduszem albo połączenie powszechnych towarzystw emerytalnych.

Szczególne znaczenie ma art. 23 ust. 1 dotyczący zmian statutu OFE. Statut to podstawowy dokument ustrojowy funduszu: określa jego zasady działania. Po doręczeniu funduszowi zezwolenia na zmianę statutu OFE ma najwyżej dwa miesiące na ogłoszenie tej zmiany, a równocześnie musi opublikować kompletny, ujednolicony statut.

„Zmianę statutu otwarty fundusz ogłasza na ogólnodostępnej stronie internetowej przeznaczonej do ogłoszeń funduszu nie później niż w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia otwartemu funduszowi zezwolenia na zmianę statutu. Wraz z ogłoszeniem o zmianie statutu otwarty fundusz każdorazowo zamieszcza na tej stronie tekst jednolity statutu.”

— art. 23 ust. 1 ustawy, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2 ustawy nowelizującej, Dz.U. 2025 poz. 1425

W praktyce członek funduszu nie powinien otrzymywać wyłącznie komunikatu o kolejnej zmianie. Ustawa wymaga udostępnienia pełnego tekstu statutu po zmianie, co ułatwia ustalenie aktualnych zasad bez składania wielu nowelizacji dokumentu.

Nowelizacja zaktualizowała też zasady dokumentowania czynności członków OFE. Artykuł 81 ust. 1a pozwala zawrzeć umowę z OFE korespondencyjnie w formie pisemnej, elektronicznej albo dokumentowej — w dwóch ostatnich przypadkach pod warunkiem utrwalenia treści na trwałym nośniku. Trwały nośnik to nośnik, który pozwala zachować treść tak, aby można było do niej wrócić w niezmienionej postaci.

Analogiczny model przyjęto w art. 82a: osoba przystępująca do OFE może złożyć oświadczenie o zapoznaniu się z aktualną informacją o OFE w formie pisemnej, elektronicznej albo dokumentowej, jeżeli treść zostanie utrwalona na trwałym nośniku. Tak samo art. 83 ust. 1 i 2 reguluje oświadczenia o stosunkach majątkowych między małżonkami oraz zawiadomienia o ich zmianie.

Rejestr członków, tajemnica zawodowa i wypłaty

Istotna zmiana organizacyjna pojawiła się w art. 89 ust. 3a–3c. Przepis dotyczy sytuacji, w której fundusz powierza prowadzenie rejestru członków osobie trzeciej. Rejestr to ewidencja członków funduszu i danych związanych z ich członkostwem. Nowelizacja pozwoliła temu podmiotowi dalej powierzyć wykonywanie czynności innej osobie, ale tylko za zgodą zarówno funduszu, jak i towarzystwa.

„Osoba trzecia, której fundusz powierzył prowadzenie rejestru członków funduszu, może powierzyć wykonywanie czynności związanych z jego prowadzeniem innej osobie za zgodą funduszu i towarzystwa.”

— art. 89 ust. 3a ustawy, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 8 ustawy nowelizującej, Dz.U. 2025 poz. 1425

To nie jest swobodne „podzlecenie” usługi. Osoba trzecia, która przekazuje zadania dalej, ma obowiązek bieżąco nadzorować ich wykonywanie (art. 89 ust. 3b). Co równie ważne, dalsze powierzenie nie zwalnia towarzystwa z odpowiedzialności określonej w art. 48 ust. 5 (art. 89 ust. 3c). Łańcuch wykonawców może się więc wydłużyć, lecz odpowiedzialność towarzystwa nie znika.

W art. 49 ustawodawca rozszerzył regulację tajemnicy zawodowej, czyli obowiązku nieujawniania chronionych informacji uzyskanych przy wykonywaniu działalności. Dodany art. 49 ust. 3b ustanawia wyjątek: tajemnica nie blokuje przekazania informacji komornikowi sądowemu, jeżeli komornik żąda ich w związku z postępowaniem egzekucyjnym lub zabezpieczającym, wykonaniem postanowienia o zabezpieczeniu spadku albo sporządzaniem spisu inwentarza, a informacja jest niezbędna w tym postępowaniu.

Ustawa zmieniła również formy składania dyspozycji wypłat. Dotyczy to m.in. żądania wypłaty środków przez członka funduszu (art. 114 ust. 3) oraz dyspozycji osoby uprawnionej do wypłaty po śmierci członka (art. 132 ust. 4). W obu przypadkach dopuszczono formę pisemną, elektroniczną lub dokumentową, przy utrwaleniu treści na trwałym nośniku.

Na co uważać: data wejścia w życie i art. 137

Ustawa z 12 września 2025 r. weszła w życie 1 stycznia 2026 r. To data graniczna dla zmian wprowadzonych jej art. 1. W konsekwencji dokumenty, ogłoszenia i czynności dokonane wcześniej trzeba oceniać według stanu prawnego obowiązującego w chwili ich dokonania.

„Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2026 r.”

— art. 3 ustawy nowelizującej, Dz.U. 2025 poz. 1425

Szczególnej ostrożności wymaga art. 137 ust. 4–6 ustawy podstawowej, dodany nowelizacją. Przepisy te odnoszą się do zwrotu kosztów w sprawach sądowych, w których powództwo funduszu zostało prawomocnie uwzględnione. Przepis przejściowy z art. 2 nowelizacji wiąże zastosowanie tej regulacji nie z datą wszczęcia sprawy ani wydania wyroku, lecz z dniem uprawomocnienia się orzeczenia.

Dlatego przy każdej sprawie sądowej trzeba ustalić dokładną datę prawomocności. Jeżeli orzeczenie stało się prawomocne przed 1 stycznia 2026 r., nowe rozwiązanie z art. 137 ust. 4–6 nie znajduje zastosowania na podstawie art. 2 ustawy nowelizującej.

Co to oznacza w praktyce

Korzystaj z Dz.U. 2026 poz. 1070 jako aktualnego tekstu roboczego, ale nie traktuj obwieszczenia jako źródła nowych obowiązków. Obowiązki wynikają z ustawy w brzmieniu nadanym przez konkretne nowelizacje.
W dokumentacji funduszu wskaż właściwego adresata obowiązku. Inne obowiązki dotyczą funduszu, inne OFE, a inne towarzystwa. Nie należy automatycznie przypisywać funduszowi działania, które ustawa nakłada na towarzystwo, ani odwrotnie.
Zweryfikuj stronę ogłoszeniową funduszu. Powinna umożliwiać publikację wymaganych ogłoszeń, w tym zmian statutu OFE i każdorazowo pełnego tekstu jednolitego statutu.
Dostosuj wzory dokumentów członkowskich. Umowy, oświadczenia o zapoznaniu się z informacją o OFE, oświadczenia małżeńskie i dyspozycje wypłaty powinny odpowiadać formom dopuszczonym przez znowelizowane przepisy oraz zapewniać utrwalenie na trwałym nośniku.
Przy art. 137 zawsze sprawdzaj prawomocność orzeczenia. To ona — a nie sama data postępowania lub wyroku — przesądza o zastosowaniu przepisów przejściowych z art. 2 nowelizacji z 2025 r.